Archiwa tagu: luteina

Pieprzyca siewna, czyli rzeżucha

Pieprzyca siewna mylnie nazywana przez większość osób rzeżuchą, przypomina o sobie w okolicach Świąt Wielkanocnych. Po zimie z tęsknoty za zielonym, czymkolwiek zielonym, zdrowym i nieopryskiwanym siejmy rzeżuchę! W kilka dni po wysianiu nasion będziemy się cieszyć rzeżuchą, mocą natury niezwykle bogatą w witaminy i minerały. Nie czekajmy do Wielkanocy, niech bogactwo minerałów i witamin wspiera nas jaknajszybciej.
Wysiew rzeżuchy jest banalnie prosty – na zwilżoną watę, gazę lub ligninę siejemy nasionka, po kilku dniach całe roślinki sa gotowe do spozycia. Rzeżucha ma charakterystyczny ostry i oryginalny, lekko palący smak. Wysiew co 4-5 dni pozwoli na stały dostęp do zielonej posypki na kanapki, do sałatki, na masełko rzeżuchowe, twarożki, pasty czy też dodatek do zupy. Jedyne o czym musimy pamiętać to to, aby nasionka były stale zraszane, a temperatura nie przekraczała 15 stopni. Powyżej tej temperatury szybko zakwita i robi się gorzka, traci też sporo swych dóbr.

Rzeżucha zawiera:

  • witaminy: A, C, K1, B1, B2, B6 i B9- czyli kwas foliowy
  • minerały: wapń, żelazo, magnez, potas, jod, miedź, mangan, chrom, siarka, selen
  • olejek eteryczny, a w nim glikozyd izosiarkocyjanowy,
  • izotiocyjaniany
  • beta-karoten
  • luteina, zeaksantyna

Rzeżucha w znacznym stopniu poprawia trawienie i wzmaga apetyt, dezynfekuje jamę ustną i układ pokarmowy. Jest moczopędna a przez to ułatwia oczyszczanie organizmu ze złogów i toksyn, ułatwia odtruwanie. Dzienna dawka to kilka łyżeczek, nie należy z nią przesadzać w niewydolności nerek oraz aby nie nabawić się zapalenia pęcherza. Zawiera sporo przeciwutleniaczy, ma zatem potencjalnie silne działanie antynowotworowe.

Rzeżucha ze zwględu na obecnosc związków siarki doskonale wpływa na kondycję skóry, włosów i paznokci. Oprócz spożywania rzeżuchy, sok z niej warto wcierać w miejsca występowania wysypki lub egzemy, a nawet wcierać w skórę głowy. Wystarczy rozetrzeć w palcach kilka listków i uzyskaną „pulpą” potraktować skórę. Sokiem z rzeżuchy można przemywać twarz aby rozjaśnić plamy i przebarwienia.
Witamina C stymuluje wytwarzanie kolagenu, podawana regularnie w dużych dawkach potrafi nawet kilkukrotnie zwiększyć syntezę tego białka, budulca tkanki łącznej. Kolagen wpływa na wygląd skóry i prawidłowe funkcjonowanie m.in. oczu, serca, płuc, wątroby, kości, mięśni i stawów.

Wskazania:

  • jako zielona, ostra przyprawa
  • zapalenia w jamie ustnej
  • poprawa trawienia
  • w rekonwalescencji po chorobach,
  • cukrzyca ( chom),
  • osteoporoza ( wapń),
  • choroby tarczycy (jod),
  • kłopoty z krążeniem (potas, magnez),
  • reumatyzm, choroby stawów,
  • choroby skóry: egzemy, wysypki, pokrzywki,
  • anemia ( żelazo, kwas foliowy, wit. C),
  • poprawa widzenia ( witamina A),
  • ochrona wzroku przeciw AMD (luteina, zeaksantyna),
  • obfite miesiączki, krwawienia wewnętrzne, pajączki (wit. K),
  • przeciwstarzeniowo (wit.C stymuluje syntezę kolagenu)

Zastosowanie:

Tu panuje dowolność, byleby sobie rzeżuchy nie szczędzić

Na surowo: posypka do kanapek, sałatek, zup, sosów, posiekaną dodajemy do twarożków, past, pesto, masła
w chorobbach jamy ustnej (nadżerki, rany) należy żuć kilka listków kilka razy dziennie
Maseczka: posiekać listki rzeżuchy, nałożyć na trądzikową skórę na kilkanaście minut, otwiera pory i ułatwia oczyszczanie skóry
Maść z rzeżuchy: zmielić lub bardzo mocno rozdrobnić świeże listki, zmieszać w proporcji 1 część listków na 5 części tłuszczu z masłem lub olejem kokosowym, smarować w przypadku egzemy, wysypki, łuszczenia
Sok z rzeżuchy: świeżo wyciśniety sok pić raz dziennie w rekonwalescencji po chorobach, lub wcierac w mokrą skóre włosów, aby pobudzić ich wzrost, po pół godzinie spłukać

źródła:

Rzeżucha ogrodowa. SwiatKwiatow.pl
http://mama-dobra-rada.pl/rzezucha-wartosci-odzywcze-wlasciwosci-przepisy/

Aksamitka rozpierzchła

Aksamitka rozpierzchła (Tagetes patula) znana  też pod nazwami:  turek, śmierdziuszek, byczek, szarańcza, tagetes, to bardzo znana roślinka z kwiatowych rabatek. W ogródkach chętnie rosnie też aksamitka wzniesiona, błyszcząca, wąskolistna oraz drobna. Z każdej tej odmiany nasze zdrowie może skorzystać. Roślinka ta rośnie chętnie i kwitnie długo i w ogródku i w skrzynce, nie trzeba być zatem właścicielem kawałka ziemii, wystarczy posiadać tą w skrzyneczce.

aksamitka-rozpierzchla3089

Surowcem leczniczym jest koszyczek aksamitki (kwitnący kwiat) oraz cała nadziemna część kwtnącej rosliny, czyli ziele. Najbardziej wartościowa jest świeża roślinka, jej ciemne , brązowe lub pomarańczowe świeże płatki. Zapewne zdecydujemy się na jej suszenie, należy robić to w cieniu, w temperaturze 30-35 stopni. Dno kwiatowe jest gorzkie, warto więc przeznaczyć do spożycia same płatki.

Najbardziej spektakularna i znaną właściwością aksamitki jest ochrona plamki żółtej siatkówki oka. Przemysł farmaceutyczny właśnie z tej roślinki pozyskuje luteinę do produkcji tabletek i kapsułek na poprawę ostrości zwroku, zapobiegającym zwyrodnieniu plamki żółtej, a preparaty te wcale nie są tanie… Luteina i zeaksantyna są jedynymi barwnikami z grupy karotenoidów, obecnymi w plamce żółtej oka. Stanowią naturalny filtr, znacznie osłabiający niekorzystne działanie światła dzięki żółtej barwie, absorbują głównie fale światła niebieskiego, najbardziej szkodliwe dla siatkówki. Są silnymi antyoksydantami. W ciemnych płatkach jest tak dużo luteiny, że 100 gram płatków może zawierać jej więcej niż paczka kupionych tabletek.
Płatki aksamitek można po prostu zerwać i zjeść. Tak, po prostu. Wspomniałam, że dno kwiatowe jest bardzo gorzkie, zjadać należy zatem same płatki. Płatkami można posypać kanapki, sałatki, warto spożyc je z odrobina tłuszczu. Świeże kwiaty aksamitek mają silne właściwości żółciopędne, żółciotwórcze, przeciwpasożytnicze, przeciwdepresyjne, antybakteryjne, fungistatyczne, wykrztuśne i moczopędne. Alkoholatura na świeżych kwiatach lub świeżym zielu (1:5 lub 1:10, na alkoholu 50-60%) znosi stany lękowe, depresji i nerwice wegetatywne, np. ścisk żołądka, nerwicę serca, nerwicę jelit.

Aksamitki mają szereg innych składników dzięki ktorym ich działanie lecznicze jest tak bogate.

Zawartość:

  • olejki eteryczne: tageton, ocymen, linalool, estragol (metylochawikol), anetol, kariofilen, nerolidol, metyloeugenol i germakren
  • karotenoidy:  luteina, zeaksantyna
  • tiofeny
  • flawonoidy: kwercetyna, rutyna, izoramnetyna
  • inne: fitoncydy – grupa zwiazków działających przeciwbakteryjnie i przeciwpasożytniczo

Działanie:

  • chroni plamkę żółtą oka
  • tonizująco
  • przeciwpasożytniczo (leishmania, przywry – działanie nerolidolu)
  • wykrztuśnie
  • antybakteryjnie
  • fungistatycznie (przeciwgrzybicze)
  • rozkurczowo
  • ochronnie dla komórek wątroby
  • ochronnie dla trzustki
  • ochronnie dla nerek
  • antystresowo
  • genoprotekcyjnie

Wskazania:

choroby siatkówki, zwyrodnienie plamki żółtej i zapobieganie zwyrodnieniu, marskość i stłuszczenie wątroby, infekcje i stany zapalne układu moczowego, płciowego i oddechowego, infekcje skóry, nowotwory, borelioza, grypa, leiszmanioza, zakażenie przywrami.

Spożywanie:

  • świeże: dodatek do sałatek, kanapek, masła, warto spożywać płatki z olejami aby zwiększyć wchlanianie luteiny. 1-3 koszyczki (same płatki) dziennie
  • nalewka: 100 g suchych płatków rozdrobnić, zalać 900 ml spirytusu, odstawić  w ciemne miejsce na minimum tydzień, codziennie wstrząsać, zażywać kieliszek dziennie na czczo.
  • alkoholatura: 1:5 alkoholu 50-60% (części ziela: części alkoholu) – świeży surowiec zalac gorącym alkoholem, zażywać kieliszek dziennie
  • napar: łyżkę ziela skropić kilkoma krolmai alkoholu, po 5 minutach zalać wrzątkiem i zostawić na 30 minut. Przecedzić. Popijać po 100 ml w przypadku zakażeń układu oddechowego, kaszlu, przeziębieniu.

Oprócz omawianego działania leczniczego, aksamitka w ogrodzie spełnia też inną ciekawą rolę, może służyć do ochrony innych roślin przed chorobami i szkodnikami -sadzona w pobliżu warzywnika z roślinami korzeniowymi odstrasza nicienie, a w sąsiedztwie róż i pomidorów, ogranicza występowanie mszyc- przywabia bzygi, będące naturalnym wrogiem mszycy.
Piękną aksamitkę wykorzystuje się do przygotowywania  ekologicznych preparatów ochrony roślin, np.: wyciągu służącego do zwalczania mszyc:- 0,5 kg kwitnących roślin zalać 5 l wody i odstawić na dobę, stosować bez rozcieńczania, czy też wywaru stosowanego jako zaprawa przeciwgrzybowa przed sadzeniem cebul- 0,5 kg suszonych roślin zalać 3 l wody i gotować przez pół godziny, po ostygnięciu stosować bez rozcieńczenia.