Archiwum kategorii: choroby autoimmunologiczne

Kasztanowiec pospolity

Drzewo kasztanowca zna chyba każdy, bo kto choć raz w życiu nie zrobił kasztanowego ludzika z jego nasion i z zapałek?
Surowcem lecznicznym kasztanowca są pączki, kora, liście, kwiat, nasiona i owoc. Wszystkie te surowce zawierają flawonoidy, kumaryny, saponiny, garbniki, sole mineralne, kwasy organiczne i karotenoidy, różnią się ich zawartością, dlatego wskazania do stosowania różnych cześci tego drzewa się różnią. I już na początku warto zapamiętać, że liście i kwiaty kasztanowca nieco zwiększają krzepliwość krwi, natomiast pączki, owoc, nasiona kasztanowca zapobiegają powstawaniu zakrzepów. Za lecznicze działanie surowców z kasztanowca odpowiadają głównie saponiny, kumaryny i flawonoidy, a wskazaniem do ich stosowania są między innymi
żylaki, zakrzepowe zapalenie żył, pajączki, krwiaki, trądzik różowaty, obrzęki, hemoroidy, stany zapalne gałki ocznej i spojówek, stany zapalne nerek, kamica moczowa, krwotoki z nosa.

Pąki zbieramy gdy są jeszcze zamknięte, ale można też zbierać je gdy są już w fazie otwierania. Należy je wysuszyć w otwartym piekarniku, w około 40 stopniach i wysuszone rozdrobnić. Liście zbieramy w początkowej fazie kwitnienia i podczas kwitnienia, suszymy w ciemnym pomieszczeniu i tak też przechowujemy ze względu na obecnośc światłoczułych fitochinonów (witamina K). Całe kwiaty zbieramy gdy są otwarte, a owoce gdy opadną. Korę zbiera się od lutego do kwitenia. Liście, kwiaty, pączki suszymy w 40 stopniach, nasiona i korę do 60 stopni, a po wysuszeniu mielimy.
Escyna należy do grupy saponin triterpenowych i nie jest to jedna substancja, jest to mieszanina diacylowych glikozydów triterpenowych. Najwięcej escyny znajduje się w nasionach, mają one właściwości przeciwwysiękowe, zmniejszające przepuszczalność ścian naczyń krwionośnych, zwiększające ich elastyczność, przeciwobrzękowe, przeciwzakrzepowe, przeciwzapalne i wzmacniające odporność naczyń krwionośnych, zwiększa napięcie żył, poprawia krążenie obwodowe. W obrocie dostępna jest spora liczba preparatów gotowych, sporządzonych z nasion kasztanowca, do stosowania doustnego i miejscowego, np.: Esceven, Venastat, Sapoven, Venescin czy popularny Hemorol, ale samodzielne wykonanie wyciągu z nasion również w warunkach domowych jest możliwe i wcale nie tak bardzo skomplikowane.
Podobne działanie mają kwiaty i kora, choć escyny jest znacznie mniej, a obficiej występują kumaryny: eskulina i fraxynę, które usprawniają krążenie krwi w skórze, w mózgu i kończynach.
Wyciągi z liści i kwiatów wzmacniają oraz uszczelniają naczynia krwionośne, pobudzają regenerację tkanek, np. gojenie ran. Wykazują silne właściwości przeciwzapalne, dlatego warto wykorzystywać je w kosmetyce i dermatologii. Osobiście uwielbiam okłady z naparu zrobionego z liści, kojące moją wiecznie zaczerwienioną twarz.

Liście, kwiaty i pączki zawierają:|

  • kumaryny: eskulina, fraksyna,
  • żywica bogata w terpeny,
  • fitochinon (witamina K),
  • flawonoidy: kwercetyna, kwercytryna, kemferol, rutyna, astragalina,
  • garbniki,
  • alantoina, kwas alantoinowy,
  • saponiny: gł. escyna

 Kora, nasiona, owoce zawierają:

  • saponiny 3-6%, w tym escyna
  • nasiona i owoce powyżej 4%, nawet 13%,
  • garbniki,
  • kumarynowce (do 5%): eskulina, fraksyna, skopoletyna,
  • flawonoidy: kwercetyna, kemferol, kwercytryna,
  • kwasy organiczne: octowy, masłowy, izomasłowy, tyglinowy, angelikowy, glukuronowy, kumarowy,
  • flawony 0,15%.

Wskazania do stosowania kory, nasion, owocu i pączków:

  • żylaki, zakrzepowe zapalenie żył (z wyjątkiem liści),
  • pajączki,
  • trądzik różowaty,
  • dermatoza okołoustna,
  • zastoje krwi i limfy (z wyjątkiem liści),
  • obrzęki,
  • reumatyzm,
  • hemoroidy,
  • stany zapalne przewodu pokarmowego,
  • krwawe wybroczyny na siatkówce oka, stany zapalne gałki ocznej i spojówek (wewnętrznie i w formie okładów)
  • krwiomocz, zapalenie nerek, kamica moczowa,
  • nadmierne krwawienia miesiączkowe,
  • krwotoki z nosa,
  • choroby wątroby,
  • choroby zakaźne,

Działanie preparatów z liści i kwiatów:

  • w niestrawności wynikającej z niedoboru śliny, soku żołądkowego, trzustkowego,
  • zwiększenie wydzielania żółci,
  • moczopędne,
  • przeciwzapalne,
  • przeciwobrzękowe,
  • uszczelniają i wzmacniają naczyńka krwionośne,
  • zwiększają krzepliwość krwi, zapobiegają powstawaniu krwotoków i krwawych wylewów podskórnych,
  • likwidują krwotoki maciczne i upławy,
  • regulują wypróżnienia,


Intrakt z nasion: Zmielone owoce lub całe nasiona ( wraz z zielona otoczką) zalewamy alkoholem 40% w stosumnku 1 część nasion na 5 części alkoholu. Pijemy 2 razy dziennie po 10 ml lub raz dziennie 40 ml przez 3 do 6 miesięcy. Taki intrakt mozna stosować też zewnętrznie do nacierania.
Wyciąg z nasion nada się do leczenia obrzęków pooperacyjnych, pourazowych, zaburzeń krążenia żylnego kończyn i mózgu, żylaków kończyn i odbytu, po udarze, w stanach zapalnych żył, w zakrzepach i profilaktyce zakrzepów, po zawałach.

Intrakt z kwiatów:  100 g świeżych kwiatów zalewamy 500 g gorącego wina wytrawnego, pozostawiamy na kilkanaście dni, odcedzamy, intrakt pijemy 2x dziennie po 15 ml lub raz dziennie 40 ml.
Napar z kwiatów: 1 łyżka kwiatów na 1 szklankę wrzątku, pijemy 2 razy dziennie szklankę przez 4 tygodnie.
Preparaty z kwiatów (w/w intrakt i napar) są obfite we flawonoidy, zatem są przeciwzapalne, uzczelniają i wzmacniają naczynia krwionośne, wzmagają diurezę i odtruwanie, działają przeciwzapalnie, poprawiają krążenie mózgowe, obwodowe i wieńcowe.

Odwar z pędów lub kory: 1 łyżkę dość drobno zmielonych pędów lub kory zalać szklanką wody, gotować 5 minut, ostudzić i przecedzić. Pijemy 3 razy dziennie po pół szklanki do 6 miesięcy bez przerwy, następnie robimy przerwę 2 miesięczną i znów można powrócić do codziennego picia odwaru. Do barwienia i leczenia skóry głowy i włosów odwar gotować 20-30 minut aż stanie się ciemny. Mocny odwar z kory kasztanowca zabarwia włosy na brązowy kolor. Systematyczne płukanie skóry głowy takim odwarem nie dość, że zabarwi włosy na brązowo, to trwale wyleczy lupież, suchość, oraz wzmocni włosy i nada im wytrzymałość i sprężystość.
Okłady z odwaru: nasączoną gazę nakładać na chore miejsca (oczy też) na 30 minut 3-4 razy dziennie.
Intrakt z pędów lub kory : 100 g świeżo zmielonych pędów kasztanowca zalać 500 g gorącego wina lub wódki, odstawić na 10 dni, przefiltrować. Pijemy 2 razy dziennie po 5-10 ml na wódce lub 10-15 ml na winie. Zewnętrznie stosujemy do okładów i przemywania.
Takie preparaty z kory podziałają przeciwzapalnie, antyseptycznie, przeciwobrzękowo, przeciwbiegunkowo, żółciotwórczo i żółciopędnie, pobudzpobudzą apetyt, nałożone zewnętrznie odkażą rany i owrzodzenia, przyspieszą ich gojenie.

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi nie jest tak popularny i znany jak poczciwy czosnek pospolity, choć jego właściwości smakowe, zdrowotne i lecznicze są mocno do niego zbliżone. W Polsce jest pod częściową ochroną. Rośnie dziko w wilgotnych lasach liściastych, zagajnikach, buczynach, w pobliżu wód płynących, tworzy przy tym uroczy zielony, białokwitnący dywanik. W smaku wyraźnie czosnkowy, nie jest za to aż tak intensywny i ostry jak pospolity ząbek 🙂 Czosnek niedźwiedzi wydziela fitoncydy, tzn. związki, które hamują rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych, grzybów, bakterii. W lesie w jego pobliżu wyraźnie można wyczuć czosnkowy zapach.

Surowcem leczniczym jest ziele i same liście, dużo rzadziej cebula. Liście lub całe ziele czosnku niedźwiedziego zbiera się w maju, a cebulki we wrześniu i październiku.

Czosnek niedźwiedzi zawiera:

  • siarczki i wielosiarczki allilowe, glukozynolaty – one odpowiadają za działanie fitoncydowe
  • alliina,
  • tiosiarczki,
  • cysteina,
  • winylodisiarczki,
  • ajoeny,
  • witamina B i C
  • merkaptan,
  • duże ilości soli mineralnych,
  • biokatalizatory z różnych grup chemicznych,
  • selen,
  • flawonoidy, karotenoidy,

Wskazania:

  • miażdżyca
  • nadciśnienie
  • choroby zakaźne
  • rekonwalescencja po chorobach,
  • zapalenia układu moczowego,
  • zapalenia układu pokarmowego,
  • zapalenia układu oddechowego i kaszel, działa wykrztuśnie,
  • przeziębienie, infekcje wirusowe i bakteryjne,
  • zakażenia pierwotniakami i pasożytami,
  • skleroza,
  • cukrzyca,
  • hipercholesterolemia, hiperlipidemia,
  • stan zapalny zatok i oskrzeli,
  • grypa,
  • zakrzepica, zapalenie żył
  • nowotwory,
  • odtruwanie
  • zewnętrznie do leczenia ran, przewlekłych chorób skóry

Działanie: Czosnek niedźwiedzi ma podobne właściwości lecznicze jak czosnek pospolity. Po zbiorze połączenia siarczkowe odpowiedzialne za wiele działań leczniczych czosnku szybko ulegaja rozkładowi , trzeba go zatem dawkować w większych ilościach niż czosnek pospolity. Jest on też bezpieczniejszy – ryzyko działań niepożądanych jest bardzo nikłe. Wyciągi alkoholowe (wodne są dużo słabsze) z czosnku niedźwiedziego hamują rozwój wielu bakterii, w tym: Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Salmonella enteritidis, oraz grzybów: Cladosporium sp., Aspergillus niger, Penicillium Expansum, Candidaipolytica, Mycoderma, Saccharomycopsis fibuligera, Rhizopus nigricans, Geotrichum candidum. Za to działanie odpowiada głównie allicyna. Ekstrakt alkoholowy należy przechowywać w temperaturze do 4 stopni, w wyższej szereg zwiazków ulega w znacznej części rozkładowi. Za działanie antyoksydacyjne odpowiadają flawonoidy, karotenoidy oraz enzymy: katalaza, peroksydaza i dysmutaza ponadtlenkowa.
Obecnie prowadzone są badania nad toksycznością ekstraktów z czosnku niedźwiedziego nad szeregiem komórek nowotworowych różnego typu, które potwierdzają działanie przeciwnowotworowe.

Napar: 1-2 łyżki suchego lub świeżego ziela zalać 2 szklankami gorącego mleka lub wrzątku, popijać 3-4 razy dziennie poo 200 ml

Nalewka: pół szklanki ziela suszonego zalać 400 ml wódki, pozostawić na14 dni; przecedzić, pić 3-4 razy dziennie 102 łyżeczki. Nalewka nadaje sie dla dzieci ale podana w mleku z miodem Zmiany skórne: trądzik, ropne zmiany, owrzodzenia, choroby bakteryjne lub grzybicze przemywać nalewką 3-5 razy w ciągu dnia.
Intrakt: 1 część świeżego ziela zalać 40-60% alkoholu, pozostawić na 14 dni, odcedzić, pić 50 ml raz dziennie. W kaszlu i chorobach układu oddechowego i przeziębieniu na miodzie, po 5-10 ml 3-5 razy dziennie. Dzieciom i zewnętrznie jak w przypadku nalewki wyżej.

A teraz czas na zastosowania kulinarne 🙂 Wysuszone liście mają bardzo przyjemny, charakterystyczny czosnkowy zapach i smak, ale nie są aż tak ostre. Z powodzeniem listki te mozna dodać do twarożku, warto zrobić z nich pesto, doprawiać nimi sosy (zamiast czosnku pospolitego), zupy, posypywać kanapki, dodawać do sałatek, jeść na surowo, przy wyrobie serów dodawać jako dodatek.

Pesto najprostsze 1:

  • liście czosnku niedźwiedziego
  • oliwa z oliwek
  • sól

Liście czosnku zmiksować z solą, przełożyć do wyparzonych niedużych słoiczków, zalać oliwa tak, aby pokryła listki. W lodówce lub zimnej piwnicy przechowa sie przez kilka miesięcy.

Pesto z czosnku niedźwiedziego 2:

  • 3 szklanki liści czosnku niedźwiedziego,
  • ½ szklanki pestek uprażonych pestek dyni lub uprazonych orzechów włoskich
  • 3 łyżki płatków drożdżowych,
  • ¼ szklanki oliwy,
  • 1 lyżeczka soku z cytryny,
  • sól,pieprz wg uznania

Wszystkie składniki oprocz oleju zblendować, na końcu dodać olej, doprawić. Stosować jako sos
do makaronu, ryżu, kasz, pastę do kanapek, dodatek do zup. Przechowywać w lodówce, w słoiku.

Pesto z czosnku niedźwiedziego 3 (mój ulubiony):

  • 200 g świeżych liści czosnku niedźwiedziego
  • 75 g startego parmezanu,
  • 20 g prażonych orzechów włoskich
  • 125 ml oliwy z oliwek
  • sól, pieprz

Zmiksować wszystko, ale oliwę dodawać na końcu miksowania, przełożyć do wyparzonych słoiczków, jeśli jest taka potrzeba – dolać do sloiczka oliwę tak aby zakryła zielona masę.

Kiszony czosnek niedźwiedzi:

  • posiekane liście z ogonkami
  • 2 łyżeczki soli kamiennej na litrowy słoik
  • opcjonalnie: chrzan, koper, liść laurowy, ziele angielskie,
  • woda

Czosnek niedźwiedzi siekamy, układamy w słoiku dość ciasno, jeśli chcemy – dodajemy przyprawy, zalewamy gorącą solanką jak ogórki 🙂
Niektórzy jako przyprawę dodają też ostrą paprykę 🙂

Suszony czosnek niedźwiedzi dość mocno traci na wartości i walorach, ale i tak warto to zrobić i zachować jego moc. Suszymy go krótko, do 40 stopni, przechowujemy w szczelnym pojemniku.

Czosnek mrożony, wcześniej posiekany jest znakomitą posypką do sałatek, ziemniaków, zupy, czego sobie po prostu „zachcemy” .

Smacznego!

Danuta Sobolewska, Irma Podolak, Justyna Makowska-Wąs. Allium ursinum: botanical, phytochemical and pharmacological overview. „Phytochemistry Reviews”. 14, 1, s. 81–97, 2015
Dietrich Frohne: Leksykon roślin leczniczych. Wrocław: MedPharm Polska, 2010, s. 52-53
Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Krosno: Chemigrafia, 2004, s. 54-55
Marian Nowiński: Dzieje upraw i roślin leczniczych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983, s. 195-196

Pokrzywa

Pokrzywa zwyczajna to jedna z najcenniejszych i najpowszechniej rosnących roślin o wielu właściwościach, bezcennej leczniczej mocy, wspaniałym składzie i nieskończonym potencjale zastosowań, och i ach! 🙂 Znana jest pod nazwami pokrzywa żgajka, parzawka, pokrzywa wielka, pokrzywa dwupienna, pokrzywa parząca, jest nie do pomylenia z żadnym innym łąkowym ziółkiem. Któż bowiem nie został przez nią srodze poparzony?

Pokrzywa jest źródłem bardzo wielu związków, minerałów i witamin, znależć można je w calym zielu, samych liściach oraz w korzeniach. Wiele właściwości pokrzywy ma związek z jej silnym działaniem moczopędnym, dzięki czemu leczy nerki, pozwala pozbywać się, obrzęków, nadmiaru soli, odtruwa, wspiera chorych na reumatyzm i choroby autoimmunologiczne. Ponadto ma działanie przeciwkrwotoczne, rozgrzewające- coś dla osób u których dłonie i stopy zawsze są zimne, odżywcze, przeciwcukrzycowe, przeciwmiażdżycowe, przeciwkamicze, poprawia przemianę materii, pobudzają regenerację tkanek, w anemii -krwiotwórcza, witaminizująca, pomocna w alergii, hamuje stany zapalne w układzie moczowym i pokarmowym, wzmaga naturalną odporność, poprawia stan włosów, skóry i paznokci… I tak bez końca.

Pokrzywę warto pić w łagodzeniu bólu stawów. W okolicach stawów dochodzi do odkładania się złogów i kryształów moczanowych, a także do wzrostu stężenia kwasu moczowego we krwi, pokrzywa dzięki moczopędnemu i saluretycznemu działaniu jest w stanie znacznie ograniczyć te procesy i ułatwia usuwanie już istniejących złogów.

Zewnętrznie preparaty z pokrzywy działają przeciwbakteryjnie, przeciwłojotokowo, przeciwtrądzikowo, przeciwłupieżowo, wzmacniają cebulki, leczą trądzik, łojotokowe zapalenie skóry, poprawiają ukrwienie i koloryt skóry, zapobiegają przetłuszczaniu się włosów. Woda pokrzywowa oczyszcza i pielęgnuje skórę oraz włosy – na końcu napiszę jak ją zrobić :).

Preparaty z kłącza i korzenia pokrzywy przydadzą się panom z łagodnym przerostem prostaty, działanie tych preparatów zmniejszą ból, stan zapalny i obrzęk tego gruczołu. Wynika to z obecności związków będących inhibitorami elastazy leukocytowej, cyklooksygenazy i 5-lipooksygenazy. Obniżają też poziom białka, które wiąże hormony płciowe – estrogeny i androgeny, hamują aromatazę – enzym, który warunkuje przemianę androstendionu do estronu, a testosteronu do estradiolu. Podwyższone stężenie aromatazy u mężczyzn obniża poziom testosteronu i podniesienie poziomu estrogenów, a w efekcie ginekomastię, czyli przerost gruczołów piersiowych.


Pokrzywa zawiera (korzeń nie zawiera jedynie chlorofilu):

  • wit, C – 100-270 mg/100 g,
  • karoten – do 20 mg,
  • chlorofil alfa- i beta-  2,5-5%,
  • ksantofll – 0,12%,
  • wit. K – 0,64%,
  • sole mineralne – dużo żelaza, wapnia, krzemu, manganu, magnezu, potasu, fosforu i miedzi,
  • acetylocholinę,
  • witaminy z grupy B: ryboflawinę, kw. pantotenowy, tiaminę, pirydoksynę,
  • histaminę,
  • kwasy organiczne: mrówkowy, masłowy, kawowy, kumarowy, bursztynowy, palmitynowy, pantotenowy, neochlorogenowy, octowy, szczawiowy, fosforowy, kawoilojabłkowy
  • kwas krzemowy, krzemionkę,
  • acetofenon,
  • garbniki,
  • kwasy: glikolowy, kwas linolowy i linolenowy,
  • lektyny (0,05-0,6%),
  • lecytyna,
  • lignany,
  • kwercetyna,
  • skopoletyna (0,0001-0,01%),
  • serotonina,
  • sterole: β-sitosterol (0,2-1%), stigmasterol, kampesterol
  • terpeny,
  • violaksantyna,
  • antocyjany,
  • kwas pantotenowy,
  • flawonoidy (kemferol, kwercetyna, rutyna, izoramnetyna),

Wskazania:

  • stany zapalne układu moczowego,
  • kamica moczowa,
  • łagodny przerost prostaty (stopień 1 i 2),
  • trądzik, łojotok, choroby skóry (płukanie skóry głowy, okłady)
  • przewlekłe choroby skóry (w dermatologii i kosmetyce, oraz doustnie),
  • słaby wzrost paznokci i włosów,
  • zaburzenia przemiany materii,
  • zatrucia i kuracje odtruwające,
  • obrzęki, w tym na tle niewydolności krążenia i nadciśnienia,
  • skłonności do krwotoków i wybroczyn,
  • zimne dłonie i stopy,
  • niedokrwistość,
  • osłabienie fizyczne i psychiczne,
  • choroby trzustki,
  • choroby reumatyczne,
  • alergie,
  • cukrzyca,
  • miażdżyca,
  • obniżona odporność

Do celów leczniczych ziele i liście zbiera się od maja do czerwca tuż przed kwitnieniem, później tylko 4-6 górnych listków, natomiast korzenie zbiera sie albo wczesną wiosną albo na jesieni.

Dr Różański podaje mnóstwo preparatów jakie można przygotować z pokrzywy TU  I uwaga: dzieci także mogą pić pokrzywę!

Napar: Najpopularniejszym daniem z pokrzywy jest napar, czyli herbatka, można ją pić codziennie: 2 łyżki pokrzywy na 2 szklanki wrzątku, pijemy 3-4 szklanki dziennie na ciepło, na chłodno,zawsze 🙂 Naparem i odwarem można płukać głowę po umyciu w chorobach łojotokowych i łupieżu.
Odwar: Przypomnę, że odwar sporządzamy z części twardszych jak korzeń, kłącze, kora, gałązki (w tym skrzyp): 3 łyżki kłączy i korzeni na 2 szklanki wody: zalać zimną wodą, gotować 5 minut, odstawić na 30, przecedzić , pić 3-4 szklanki dziennie.
Macerat: Zaleta maceratu – niczego nie gotujemy! 4 łyżki świeżego rozdrobnionego ziela lub liści zalewamy 1 szklanką przegotowanej ale ostudzonej wody, pozostawić na 6-8 godzin, odcedzić i pić jak powyżej.
Sok z pokrzywy: Wiele osób korzysta z sokowirówek i wyciskarek, to z pewnością przepis dla nich, choć sok z pokrzywy jest wg mnie ohydny :(, zważywszy jednak na wartości- warto być twardym. Świeże liście lub ziele wycisnąć lub zmielić, zalać ostudzoną, przegotowaną wodą – połową ilości surowca, odstawić na 8 godzin, odcedzić, przechowywać w lodówce do 5 dni. Pić 4 razy dziennie po 2 łyżki. Sok można utrwalić na dłużej przez zalanie alkoholem 40-60% pół na pół, winem w stosunku 1:2 , miodem w stosunku 1:2 lub zasypanie cukrem w stosunku 2:1. Utrwalony sok pić 4 razy dziennie po 1 łyżce.
Nalewka, czyli alkoholatura: pół szkalnki świeżego i rozdrobnionego ziela zalać 300 ml wódki (o temperaturze pokojowej lub gorącego), pozostawić na 14 dni, odcedzić. Można pić zamiast herbat 3-4 razy dziennie po łyżeczce lub stosować na skórę: 1 łyżkę takiego wyciągu rozcieńczyc w połowie szkalnki wody i wcierać w skórę głowy co 2 dni przez 2 tygodnie.
Alkoholomiód pokrzywowy: do wyciągu alkoholowego dodać miodu w proporcji 1:1, pić 3-4 razy dziennie po 1 łyżce.
Miód pokrzywowy: Na 1 łyżeczkę miałko zmielonej pokrzywy dodajemy 1 łyżkę miodu i 10 kropli wódki lub gliceryny, mieszamy i odstawiamy 3 dni. Pić 3 razy dziennie po 1 łyżce. Wstrząsnąć przed użyciem.
Olej pokrzywowy: Największe zastosowanie będzie miał w kosmetyce i dermatologii. Służy do okładów, produkcji domowych kremów, preparatów do odżywienia i poprawy kondycji włosów, do natłuszczania suchej skóry, pękających pięt i zrogowaciałych łokci, kolan, jako maseczka na cerę trądzikową. Połowę szklanki świeżego lub suchego ziela zalać 100 ml oleju o temp. 60o C, pozostawić na 7dni, przefiltrować. Pić 3 razy dziennie po 1 łyżce lub stosować jak wyżej.

Warto spożywać pokrzywę nie tylko w formie typowo farmaceutycznych postaci jak wyżej, pokrzywa jest wdzięcznym materiałem do rozmaitych dzieł kulinarnych. Jadałam już zupę z pokrzywy, pesto, pastę do kanapek, sałatki rozmaite. Poniżej kilka propozycji na zjadanie sporych ilości mikroelementów i witamin w bardzo przystępnej formie 🙂

Pesto z pokrzywy 1:

  • szklanka listków pokrzywy
  • garść migdałów
  • pół szklanki oleju z lnianki, ekologicznego rzepakowego lub takiego jaki nam pasuje (oliwa z oliwek jest bardzo charakterna, ale też może być)
  • 1-2 ząbki czosnku
  • łyżeczka płatków drożdżowych nieaktywnych lub 2 łyżeczki sera parmezan (jest słony,, wtedy lepiej nie dodawać soli)
  • pęczek pietruszki
  • odrobina pieprzu
  • ewentualnie sól i łyżeczka sosu sojowego (opcjonalnie)

Migdały uprażyć, pokrzywę umyć i osuszyć a potem wszystkoo starannie zblendować. Pesto jemy jako sosik do upieczonych warzyw, pastę do kanapek, dodatek do sosów do makaronu…. dowolnie 🙂

Pesto z pokrzywy 2:

  • szklanka listków pokrzywy
  • 1 łyżka nasion dyni
  • 1/3 szklanki oliwy z oliwek
  • 1 ząbek czosnku
  • łyżka płatków drożdżowych nieaktywnych lub łyżka parmezanu (słony!)
  • sól do smaku jeśli wolimy bardziej słone

Tak jak poprzednio – dynię prażymy, blendujemy na drobno z czosnkiem, a potem pokrzywę i całą resztę 🙂

Zupa pokrzywowa 1:

  • 3 garści listków pokrzywy
  • 1 mały por (lub wcale)
  • 1/4 selera
  • 5 ząbków czosnku lub posiekana garść czosnku niedźwiedziego
  • 1/2 łyżeczki gałki muszkatołowej
  • 2 łyżki masła lub oleju kokosowego
  • 1 cebula
  • 4 ziemniaki
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka
  • pieprz, sól
  • 1 gałązka lubczyku
  • natka pietruszki
  • koperek
  • śmietana lub jogurt do zupy

Pokrzywę posiekać w rękawiczkach, warzywa obrać. Rozpuścić tłuszcz, przesmażyć czosnek, cebulę i pora, następnie dodać pozostałe warzywa, gałkę muszkatołową i po chwili wlać 2 litry wody. Po 15 minutach dodać pokrzywe i lubczyk, gotować kolejne 15 mint. Doprawić do smaku, posypać natką pietruszki i koperku, przed podaniem dodać śmietanę lub jogurt. Jeśli ktos lubi, można zblendować 🙂 Tą zupę robiłam i znam, jest warta tej próby!Zupę z pokrzywy można zrobić na bardzo wiele sposobów, dodać ją do zwykłego bulionu, warzywnego lub wywaru, z wędzonką, z jajkiem, można zabielić kwaśną śmietaną, jednak nie wyobrażam jej sobie bez nuty czosnku i gałki muszkatołowej.

Zupa pokrzywowa 2 (z mlekiem kokosowym):

  •  3 litry młodych listków pokrzywy
  • 1 puszka mleka kokosowego
  • 3 litry wody
  • 2 marchewki
  • 1 pietruszka,
  • 2 cebule
  • 3 ziemniaki
  • 2 ząbki czosnku
  • olej
  • sól, pieprz

Cebulę i czosnek zeszklić, dodać bulion, posiekaną pokrzywę i warzywa pokrojone w kosteczkę, doprawić, gotować 20 minut i zblendować. 🙂 Podawać z grzankami, tostami lub świeżym pieczywem wg upodobań :).

Pokrzywa wydaje się, że rośnie wszedzie, ale zdecydowanie lubi miejsca bogate w azot. Ogrodnicy, choć jest ona dla nich uciążliwym chwastem stosują zrobione z niej opryski przeciwko szkodnikom: mszycom, szarej pleśni, przędziorkom, jako nawóz, przyspieszacz kompostowania (bez korzeni i nasion). Robiona przeze mnie gnojówka do tej pory była NIEZAWODNA.
Gnojówka z pokrzywy: Pokrzywę- duży bukiet przed kwitnieniem pociąć i zalać 10 l odstanej wody. Przykryć siatką lub czymkolwiek przewiewnym aby nie wpadały owady. Odstawić, ale uprzedzam, bardzo cuchnie, można dodać mączki skalnej aby tą okropną woń zneutralizować. Gnojówkę mieszać 2 x dzienniea by dobrze ją napowietrzyć, po 2-4 tygodniach fermentacja sie kończy i można używać.

Rozcieńczoną!!!
nawóz: 1:10 lub 1:20 do nawożenia drzew, krzewów owocowych, kwiatów, warzyw- z wyjątkiem czosnku, cebuli, fasoli i grochu

oprysk: 1:20 do oprysków (co 3 dni) przeciw mszycom, przędziorkom, mączniakowi rzekomemu i w chlorozie liści

źródła:

www.rozanski.ch/fitoterapia3.htm
http://www.czytelniamedyczna.pl/3816,wlasciwosci-lecznicze-pokrzywy-zwyczajnej-urtica-dioica-la.html
http://www.czytelniamedyczna.pl/2449,fitoterapia-w-urologii.html
http://agnieszkamaciag.pl/wzmacniajaca-zupa-z-pokrzywy/

Forsycja

Kto nie kojarzy forsycji, pierwszej, żółtokwitnącej oznaki wiosny? To jedna z nielicznych roślin, która najpierw kwitnie, a później wypuszcza liście. Kwiat forsycji zawiera 1% rutyny- flawonoidu, który znamy z popularnego leku – rutinoscorbinu :). Tak wysoka zawartość rutyny w sposób zdecydowany wyróżnia forsycję na tle wszelkich innych roślin z rutyną. Dzięki temu związkowi kwiat forsycji jest surowcem zielarskim, który znajdzie zatosowanie w chorobach krążenia: krwiaki, żylaki, hemoroidy, pajączki, pękające naczynka, zastoinowe choroby zył ale i z objawem zimnych rąk i stóp.
Forsycję zbieramy w fazie rozkwitu, jeszcze nie otwarte lub w pełni otwarte, suszymy w ciemności w temperaturze pokojowej. Suszony surowiec doskonale nadaje się do zrobienia naparu, nalewki, świeże kwiaty do zrobienia intraktu, ale o tym później.

Zastosowań forsycji jest całkiem sporo, choć nie wiedzieć czemu nie jest wcale bardzo popularna w ziołolecznictwie. Jak już wspomniałam – rutyna jest pomocna w chorbach żył i krwiakach, w pękających naczyniach, obrzękach, jest też przeciwwysiękowa i znacznie ogranicza katar podczas chorób infekcyjnych. Kwercetyna ma działanie przeciwalergiczne, stąd śmiało pijamy napary przy kichaniu, okładamy naparem oczy gdy swedzą, tak działa bowiem zespół flawonoidowo- lignanowy, który hamuje uwalnianie histaminy a przez to zmniejsza przepuszczalność śródbłonków, działa antyalergicznie, hamuje cyklooksygenazę prostaglandynową i lipooksygenazę, co hamuje ból i stany zapalne. Superziółko, prawda? 🙂
Z kwiatów forsycji warto zrobić wyciągi alkoholowe – nalewki i intrakty, te bowiem obniżają poziom glukozy we krwi, wzmagają diurezę, działają uspokajająco, rozkurczowo, przeciwzapalnie i przeciwalergicznie. Stabilizują strukturę włókien kolagenowych i elastynowych oraz komórek tucznych (mastocytów, labrocytów). Zastosowane w kosmetykach opóźniają procesy starzenia.

Gałązki wiosenne i jesienne oraz owoce forsycji są źródłem syringiny. Forsycję tak jak inne surowce zawierające kwas syringowy i syringinę można stosować w leczeniu zapalenia wątroby, marskości i stłuszczenia miąższu wątroby, w chorobach autoimmunologicznych wątroby, nerek, gruczołów dokrewnych, endometriozy i łuszczycy. Dr Różański w powyższych chorobach zaleca stosować forsycję wraz z kurkumą, karczochem, ostropestem, rzepikiem, szantą, withanią i lukrecją. Gałązki lub owoce trzeba ekstrahować alkoholem lub przygotować odwar.

Surowymi kwiatkami można dekorować dania, przecież na widok żółciutkich, cieplutkich kwiatków każdy apetyt wzrośnie! Ale uwaga- surowe kwiatki są gorzkawe… Tak jak kwiatki bzu, kwiatki forsycji mozna dodać do naleśników i wszelkich ciast. Najpopularniejszy jest jednak napar, czyli po prostu herbatka 🙂

Forsycja zawiera:

  • flawonoidy: rutyna (rutozyd) 1% kwercetyna,
  • saponiny,
  • antocyjany (galaktozyd cyjanidyny, glukozyd cyjanidyny, rutynozyd cyjanidyny),
  • fenolokwasy (kwas chinowy, kawowy, p-kumarowy),
  • lignany (pinorezinol),
  • alkoholi fenolowych (koniferylowy)
  • glikozyd – syringinę

Działanie:

  • uszczelnia naczynia krwionośne,
  • obniża poziom glukozy we krwi,
  • wzmaga diurezę,
  • działa uspokajająco,
  • rozkurczowo,
  • przeciwzapalnie,
  • przeciwalergicznie,
  • stabilizuje strukturę włókien kolagenowych i elastynowych
  • przeciwnowotworowe – gałązki

Napar: 2 łyżki suszonych lub świeżych kwiatów skropić alkoholem (ułatwia wytrawienie rozpuszczalnych w alkoholu skladników, ale nie jest to konieczne), zalać 2 szklankami wrzątku, pozostawić na 20 minut, odcedzić i pić kilka razy w ciągu dnia. Naparu używa się także do okładów na oczy w obrzękach, zapaleniu spojówek, chorobach alergicznych oczu.

Odwar: 1 łyżka gałązek rozdrobnionych zalać 1 szklanką chłodnej wody, ogrzać, gotować na małym ogniu 20 minut, odcedzić. Pić 2 razy dziennie po 100 ml.

Nalewka z forsycji: 100 g suchych kwiatów zalać 500 ml alkoholu etylowego 50%, macerować 14 dni, co 2-3 dni wstrząsając, przefiltrować. Zażywać 2 razy dziennie po 10 ml.

Intrakt z forsycji: 100 g świeżych kwiatów zalać 500 ml alkoholu etylowego 50%, i działać jak w przypadku nalewki 🙂

Intrakt z gałązek: Gałązki ekstrahować gorącym alkoholem 60-65% w proporcji 1 część surowca /5 części alkoholu, gotować 20 minut na wolnym ogniu, Zażywać po 10-15 ml, wino po 30-50 ml 1 raz dziennie.

Syringina w naturze występuje przede wszystkim w zdrewniałych częściach, w gałązkach. Syringinę znaleziono też w gałązkach ligustru, bzu lilaka i jaśminu. Biosynteza syringiny w roślinach jest związana z obecnością kwasów i alkoholi fenolowych, wszystkie one mają działanie przeciwnowotworowe, silnie odkażające, antyseptyczne, przeciwzapalne, antyoksydacyjne i ochronne na miąższ wątroby, nerki, serce, naczynia krwionośne.

źródła:
http://www.poradynazdrowie.manpol.pl
Sundaram Chinna Krishnan, Shanmuga; Pillai Subramanian, Iyyam; Pillai Subramanian, Sorimuthu (2014). „Isolation, characterization of syringin, phenylpropanoid glycoside from Musa paradisiaca tepal extract and evaluation of its antidiabetic effect in streptozotocin-induced diabetic rats”. Biomedicine & Preventive Nutrition4 (2): 105–111
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17628482,
http://rozanski.li/3198/syringina-kwas-syringowy-i-surowce-syringinowe-w-praktycznej-fitoterapii/



Czarnuszka siewna

Czarnuszka siewna należy do moich ulubionych ziółek, wciąż bardzo niedoceniona i zbyt rzadko stosowana jako lek, jest rośliną przyprawową i leczniczą. Surowcem leczniczym są nasiona (Semen Nigellae) zwane „złotem faraonów” , to z nich pozyskiwany jest olej tłusty. Trudno byłoby pozyskać sam olej w warunkach domowych, warto więc kupić sprawdzony, z dobrego źródła, ale jest drogi. Polecam drobno mielić nasionka samodzielnie, najlepiej tuż przed użyciem, bowiem zmielone nasionka czarnuszki są bardzo nietrwałe, za to bardzo łatwo oddają całe swoje bogactwo składników.

czarnuszka

Zawartość:

  • 30%-50% to olej tłusty a w nim 0,4–2,5% olejku eterycznego, w którego
    skład wchodzą: trans-anetol (38,3%), limonen (4,3%), p-cymen (14,8%), karwon
    (4,0%) [16], α-pinen, karwakrol, tymol, 4-terpineol, a także charakterystyczny tymochinon, politymochinon (nigellon), tymohydrochinon, ditymochinon,
  • saponiny,
  • białko
  • alkaloidy (nigellina),
  • kwercetyna,
  • kemferol,
  • fitosterol,
  • kwas gamma-linolenowy,
  • witamina F,
  • witamina E- tokoferole,
  • witamina K- fitochinon,
  • alfa-hederyna – przeciwnowotworowa

Działanie:

  • antyalergiczne
  • hamuje autoagresję (przeciwreumatycznie, przeciwłuszczycowo, w chorobie Hashimoto)
  • antyastmatyczne (rozszerza oskrzela)
  • immunostymulujące
  • odtruwające
  • poprawia trawienie
  • przeciwmiażdżycowe
  • przeciwbólowe i rozkurczowe
  • przeciwcukrzycowe
  • antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwwrzodowe i ochronne
    na miąższ wątroby i nerek

Olej czarnuszkowy nie pozbawiony olejku eterycznego jest środkiem przeciwnowotworowym, przeciwgrzybiczym, antybakteryjnym i pierwotniakobójczym, to jeden z niewielu leków mających skuteczne zastosowanie w terapii chorób autoimmunologicznych- toczniu, reumatyzmie, łuszczycy, alergiach, astmie, katarze i w leczeniu trudnogojących sie ran, odleżyn i oparzeń. W lecznictwie zmielone nasiona czarnuszki zwykle zażywa się 2 razy dziennie 2-5 g, olej czarnuszkowy 1-2 razy dziennie po 1 łyżce lub łyżeczce, na czczo jako środek odtruwający, przecipasożytniczy i immunostymulujący, a po jedzeniu jako środek przeciwtrądzikowy i wzmacniający. Jeśli postać oleju jest nie do przyjęcia (smak i zapach dla niektórych jest nie do przejścia) warto zakupić olej w kapsułkach – koniecznie standaryzowany!!! I wszystko jest prostsze 🙂
Swą ogromną moc czarnuszka zawdzięcza substancji, która działa w wielu kierunkach – to tymochinon, po podaniu doustnym wydziela się z żółcią i z wydychanym powietrzem, działając antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo.
Preparaty z czarnuszki do samodzielnego wykonania:


Nalewka z czarnuszki:
  zmielone nasiona zalać gorącym alkoholem 40-50% ( 1 część nasion: 5 części alkoholu), pozostawić na kilka tygodni, przefiltrować., zażywać 1 raz dziennie po 1 łyżce przez 2 tygodnie, najlepiej z miodem.

Ziołomiód: 1 łyżka nasion mielonych na 1 łyżke miodu i 1 łyżeczkę wódki lub wina, wymieszać, zażywać 1 raz dziennie po 1 łyżce

Ziołomiód wzmacniający: 100 g mielonej czarnuszki, 10 g anyżu, 20 mielonych goździków, 100ml. miodu,  10 kropli olejku tymiankowego. Spożywać można bezpośrednio ze słoika, 3 łyżeczki dziennie, można dodać do herbatki.
Przepis zaczerpnięty z http: //herbiness.com/czarny-sloik

Całe nasiona stosuje się jako posypka do chleba, mięs, przetworów warzywnych.

Oleju z czarnuszki mozna używać zewnętrznie jako kosmetyku dla skóry trądzikowej, suchej, łuszczącej się, jest też wskazany u osób z zakażeniem nużeńcem (demodex). Okłady z ciepłego oleju lub drobno zmielonych nasion można przykładać w miejsca chorobowo zmienione.

źródła:
dr H. Różański
NIGELLA SATIVA L. – ACTIVE COMPOUNDS, BIOLOGICAL PROPERTIES – DOROTA MAŃKOWSKA, WIESŁAWA BYLKA
http: //herbiness.com/czarny-sloik (przepis na ziołomiód)