Archiwum kategorii: przyprawy

Czosnek niedźwiedzi

Czosnek niedźwiedzi nie jest tak popularny i znany jak poczciwy czosnek pospolity, choć jego właściwości smakowe, zdrowotne i lecznicze są mocno do niego zbliżone. W Polsce jest pod częściową ochroną. Rośnie dziko w wilgotnych lasach liściastych, zagajnikach, buczynach, w pobliżu wód płynących, tworzy przy tym uroczy zielony, białokwitnący dywanik. W smaku wyraźnie czosnkowy, nie jest za to aż tak intensywny i ostry jak pospolity ząbek 🙂 Czosnek niedźwiedzi wydziela fitoncydy, tzn. związki, które hamują rozwój mikroorganizmów chorobotwórczych, grzybów, bakterii. W lesie w jego pobliżu wyraźnie można wyczuć jego zapach.

Surowcem leczniczym jest ziele i same liście, dużo rzadziej cebula. Liście lub całe ziele czosnku niedźwiedziego zbiera się w maju, a cebulki we wrześniu i październiku.

Czosnek niedźwiedzi zawiera:

  • siarczki i wielosiarczki allilowe, glukozynolaty – one odpowiadają za działanie fitoncydowe
  • alliina,
  • tiosiarczki,
  • cysteina,
  • winylodisiarczki,
  • ajoeny,
  • witamina B i C
  • merkaptan,
  • duże ilości soli mineralnych,
  • biokatalizatory z różnych grup chemicznych,
  • selen,
  • flawonoidy, karotenoidy,

Wskazania:

  • miażdżyca
  • nadciśnienie
  • choroby zakaźne
  • rekonwalescencja po chorobach,
  • zapalenia układu moczowego,
  • zapalenia układu pokarmowego,
  • zapalenia układu oddechowego i kaszel, działa wykrztuśnie,
  • przeziębienie, infekcje wirusowe i bakteryjne,
  • zakażenia pierwotniakami i pasożytami,
  • skleroza,
  • cukrzyca,
  • hipercholesterolemia, hiperlipidemia,
  • stan zapalny zatok i oskrzeli,
  • grypa,
  • zakrzepica, zapalenie żył
  • nowotwory,
  • odtruwanie
  • zewnętrznie do leczenia ran, przewlekłych chorób skóry

Działanie: Czosnek niedźwiedzi ma podobne właściwości lecznicze jak czosnek pospolity. Po zbiorze połączenia siarczkowe odpowiedzialne za wiele działań leczniczych czosnku szybko ulegaja rozkładowi , trzeba go zatem dawkować w większych ilościach niż czosnek pospolity. Jest on też bezpieczniejszy – ryzyko działań niepożądanych jest bardzo nikłe. Wyciągi alkoholowe (wodne są dużo słabsze) z czosnku niedźwiedziego hamują rozwój wielu bakterii, w tym: Staphylococcus aureus, Bacillus subtilis, Escherichia coli, Proteus mirabilis, Salmonella enteritidis, oraz grzybów: Cladosporium sp., Aspergillus niger, Penicillium Expansum, Candidaipolytica, Mycoderma, Saccharomycopsis fibuligera, Rhizopus nigricans, Geotrichum candidum. Za to działanie odpowiada głównie allicyna. Ekstrakt alkoholowy należy przechowywać w temperaturze do 4 stopni, w wyższej szereg zwiazków ulega w znacznej części rozkładowi. Za działanie antyoksydacyjne odpowiadają flawonoidy, karotenoidy oraz enzymy: katalaza, peroksydaza i dysmutaza ponadtlenkowa.
Obecnie prowadzone są badania nad toksycznością ekstraktów z czosnku niedźwiedziego nad szeregiem komórek nowotworowych różnego typu, które potwierdzają działanie przeciwnowotworowe.

Napar: 1-2 łyżki suchego lub świeżego ziela zalać 2 szklankami gorącego mleka lub wrzątku, popijać 3-4 razy dziennie poo 200 ml

Nalewka: pół szklanki ziela suszonego zalać 400 ml wódki, pozostawić na14 dni; przecedzić, pić 3-4 razy dziennie 102 łyżeczki. Nalewka nadaje sie dla dzieci ale podana w mleku z miodem Zmiany skórne: trądzik, ropne zmiany, owrzodzenia, choroby bakteryjne lub grzybicze przemywać nalewką 3-5 razy w ciągu dnia.
Intrakt: 1 część świeżego ziela zalać 40-60% alkoholu, pozostawić na 14 dni, odcedzić, pić 50 ml raz dziennie. W kaszlu i chorobach układu oddechowego i przeziębieniu na miodzie, po 5-10 ml 3-5 razy dziennie. Dzieciom i zewnętrznie jak w przypadku nalewki wyżej.

A teraz czas na zastosowania kulinarne 🙂 Wysuszone liście mają bardzo przyjemny, charakterystyczny czosnkowy zapach i smak, ale nie są aż tak ostre. Z powodzeniem listki te mozna dodać do twarożku, warto zrobić z nich pesto, doprawiać nimi sosy (zamiast czosnku pospolitego), zupy, posypywać kanapki, dodawać do sałatek, jeść na surowo, przy wyrobie serów dodawać jako dodatek.

Pesto:

  • 3 szklanki liści czosnku niedźwiedziego,
  • ½ szklanki pestek uprażonych pestek dyni lub uprazonych orzechów włoskich
  • 3 łyżki płatków drożdżowych,
  • ¼ szklanki oliwy,
  • 1 lyżeczka soku z cytryny,
  • sól,pieprz wg uznania

Wszystkie składniki oprocz oleju zblendować, na końcu dodać olej, doprawić. Stosować jako sos
do makaronu, ryżu, kasz, pastę do kanapek, dodatek do zup. Przechowywać w lodówce, w słoiku.

Danuta Sobolewska, Irma Podolak, Justyna Makowska-Wąs. Allium ursinum: botanical, phytochemical and pharmacological overview. „Phytochemistry Reviews”. 14, 1, s. 81–97, 2015
Dietrich Frohne: Leksykon roślin leczniczych. Wrocław: MedPharm Polska, 2010, s. 52-53
Łukasz Łuczaj: Dzikie rośliny jadalne Polski. Krosno: Chemigrafia, 2004, s. 54-55
Marian Nowiński: Dzieje upraw i roślin leczniczych. Warszawa: Państwowe Wydawnictwo Rolnicze i Leśne, 1983, s. 195-196

Pieprzyca siewna, czyli rzeżucha

Pieprzyca siewna mylnie nazywana przez większość osób rzeżuchą, przypomina o sobie w okolicach Świąt Wielkanocnych. Po zimie z tęsknoty za zielonym, czymkolwiek zielonym, zdrowym i nieopryskiwanym siejmy rzeżuchę! W kilka dni po wysianiu nasion będziemy się cieszyć rzeżuchą, mocą natury niezwykle bogatą w witaminy i minerały. Nie czekajmy do Wielkanocy, niech bogactwo minerałów i witamin wspiera nas jaknajszybciej.
Wysiew rzeżuchy jest banalnie prosty – na zwilżoną watę, gazę lub ligninę siejemy nasionka, po kilku dniach całe roślinki sa gotowe do spozycia. Rzeżucha ma charakterystyczny ostry i oryginalny, lekko palący smak. Wysiew co 4-5 dni pozwoli na stały dostęp do zielonej posypki na kanapki, do sałatki, na masełko rzeżuchowe, twarożki, pasty czy też dodatek do zupy. Jedyne o czym musimy pamiętać to to, aby nasionka były stale zraszane, a temperatura nie przekraczała 15 stopni. Powyżej tej temperatury szybko zakwita i robi się gorzka, traci też sporo swych dóbr.

Rzeżucha zawiera:

  • witaminy: A, C, K1, B1, B2, B6 i B9- czyli kwas foliowy
  • minerały: wapń, żelazo, magnez, potas, jod, miedź, mangan, chrom, siarka, selen
  • olejek eteryczny, a w nim glikozyd izosiarkocyjanowy,
  • izotiocyjaniany
  • beta-karoten
  • luteina, zeaksantyna

Rzeżucha w znacznym stopniu poprawia trawienie i wzmaga apetyt, dezynfekuje jamę ustną i układ pokarmowy. Jest moczopędna a przez to ułatwia oczyszczanie organizmu ze złogów i toksyn, ułatwia odtruwanie. Dzienna dawka to kilka łyżeczek, nie należy z nią przesadzać w niewydolności nerek oraz aby nie nabawić się zapalenia pęcherza. Zawiera sporo przeciwutleniaczy, ma zatem potencjalnie silne działanie antynowotworowe.

Rzeżucha ze zwględu na obecnosc związków siarki doskonale wpływa na kondycję skóry, włosów i paznokci. Oprócz spożywania rzeżuchy, sok z niej warto wcierać w miejsca występowania wysypki lub egzemy, a nawet wcierać w skórę głowy. Wystarczy rozetrzeć w palcach kilka listków i uzyskaną „pulpą” potraktować skórę. Sokiem z rzeżuchy można przemywać twarz aby rozjaśnić plamy i przebarwienia.
Witamina C stymuluje wytwarzanie kolagenu, podawana regularnie w dużych dawkach potrafi nawet kilkukrotnie zwiększyć syntezę tego białka, budulca tkanki łącznej. Kolagen wpływa na wygląd skóry i prawidłowe funkcjonowanie m.in. oczu, serca, płuc, wątroby, kości, mięśni i stawów.

Wskazania:

  • jako zielona, ostra przyprawa
  • zapalenia w jamie ustnej
  • poprawa trawienia
  • w rekonwalescencji po chorobach,
  • cukrzyca ( chom),
  • osteoporoza ( wapń),
  • choroby tarczycy (jod),
  • kłopoty z krążeniem (potas, magnez),
  • reumatyzm, choroby stawów,
  • choroby skóry: egzemy, wysypki, pokrzywki,
  • anemia ( żelazo, kwas foliowy, wit. C),
  • poprawa widzenia ( witamina A),
  • ochrona wzroku przeciw AMD (luteina, zeaksantyna),
  • obfite miesiączki, krwawienia wewnętrzne, pajączki (wit. K),
  • przeciwstarzeniowo (wit.C stymuluje syntezę kolagenu)

Zastosowanie:

Tu panuje dowolność, byleby sobie rzeżuchy nie szczędzić

Na surowo: posypka do kanapek, sałatek, zup, sosów, posiekaną dodajemy do twarożków, past, pesto, masła
w chorobbach jamy ustnej (nadżerki, rany) należy żuć kilka listków kilka razy dziennie
Maseczka: posiekać listki rzeżuchy, nałożyć na trądzikową skórę na kilkanaście minut, otwiera pory i ułatwia oczyszczanie skóry
Maść z rzeżuchy: zmielić lub bardzo mocno rozdrobnić świeże listki, zmieszać w proporcji 1 część listków na 5 części tłuszczu z masłem lub olejem kokosowym, smarować w przypadku egzemy, wysypki, łuszczenia
Sok z rzeżuchy: świeżo wyciśniety sok pić raz dziennie w rekonwalescencji po chorobach, lub wcierac w mokrą skóre włosów, aby pobudzić ich wzrost, po pół godzinie spłukać

źródła:

Rzeżucha ogrodowa. SwiatKwiatow.pl
http://mama-dobra-rada.pl/rzezucha-wartosci-odzywcze-wlasciwosci-przepisy/

Bluszczyk kurdybanek

Bluszczyk kurdybanek ( Glechoma hederacea ) to niska, płożąca się roślinka, która pospolicie i chętnie rośnie i w słońcu i w cieniu, w ziemi żyznej i jałowej, która jeśli pozwoli się jej zapuścić swobodnie korzonki zarośnie miłym dywanem spory obszar. Dawniej nazywano go zaroślana dziewczynka, bluszczyk ziemny, a jako jeden z pierwszych pojawia się tuż po zimie i to z niego przygotowywano dawniej pierwszą zupę. Zielony kolor listków zachowuje nawet pod śniegiem. W lecznictwie ludowym (a znany był juz w Średniowieczu) bluszczyk kurdybanek uznawany był za roślinę czyszczącą krew, moczopędną, pobudzającą trawienie i przyśpieszającą przemianę materii. Surowiec stanowi ziele kurdybanka, czyli cała jego nadziemna część. Zbierać warto go ze stanowisk słonecznych, w tych miejscach bowiem gromadzi większą ilość swoich zdrowotnych składników. Bluszczyk kurdybanek jest zielem, które może być stosowane u małych dzieci. Jest zielem, które stosowane jest przeciw zatruciu ołowiem.

Zawiera:

  • olejek eteryczny (bogaty w kamfen, pinokamfen, pinen, mircen, menton, pulegon),
  • triterpeny i seskwiterpeny (glechomanolid, glechomafuran, kwas ursolowy, kwas oleanolowy i ich pochodne),
  • garbniki (6-7%),
  • flawonoidy (kwercetyna, luteolina, apigenina),
  • kwasy fenolowe (rozmarynowy, ferulowy, kawowy, syryngowy, waniliowy),
  • gorycze,
  • glikozydy saponinowe,

Zwarte w bluszczyku związki działają odtruwająco, poprawiają przemianę materii i zwięszają produkcję moczu. Fenolokwasy, flawonoidy i garbniki mają właściwości tworzenia związków chelatowych z niektórymi metalami i w ten sposób umożliwiają ich usuwanie z zółcią i moczem, a terpeny wiążą się z niektórymi węglowodorami. Flawonoidy odpowiedzialne są za działanie przeciwwysiekowe i przeciwzapalne, garbniki działają odkażająco i ściągająco, saponozydy zwiększają diurezę (produkcję moczu).
Przetwory z bluszczyka zaleca się nie tylko w leczeniu zatruć, ale również w celu ochronienia wątroby przed uszkodzeniem toksycznym, zwiększenia wydzielania żółci, normalizacji perystaltyki przewodu pokarmowego oraz trawienia i wchłaniania.

Działanie:

  • żółciopędne,
  • moczopędne,
  • odtruwająco
  • przeciwzapalne,
  • tonizujące,
  • rozkurczowe,
  • wykrztuśne,
  • wzmacnia odporność- wzmaga leukopoezę, przez co wyraźnie zwiększa liczbę leukocytów,
  • przyśpiesza tętno poprzez wzmacniający (kardiotoniczny) wpływ na serce,
  • reguluje wypróżnienia i przemianę materii,
  • zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen poprzez przyśpieszenie oddechów (oddychanie staje się głębokie i pełne, a zarazem odbywa się szybciej),
  • zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, śliny i soku trzustkowego; polepsza trawienie,

Wskazania:

  • obniżona odporność,
  • choroby układu oddechowego, katar, kaszel,duszności,
  • zawroty głowy i szum w uszach,
  • choroby skórne (okłady z naparu),
  • kamica moczowa i żółciowa,
  • skąpomocz,
  • zastoje żółci,
  • choroby wątroby,
  • skurcze jelitowe i żołądka,
  • zaburzenia trawienia (wzdęcia, odbijanie, burczenie i przelewanie w jelitach, zła perystaltyka jelit),
  • niedokwaśność treści żołądka, brak apetytu, zaparcia, zaburzenia metaboliczne,
  • biegunki,
  • przeziębienie, gorączka,
  • choroby trzustki,

Napar: 2 łyżki suszu zalać 2 szklankami wrzącej wody, odstawić na 20 minut, przecedzić. Pić 3-4 razy dziennie po 200 ml
dzieci wg dr Różańskiego: niemowlęta ważące 3 kg – 8-9 ml, 4 kg – 11 ml, 5 kg – 14 ml, 7 kg – 20 ml, 3-4 razy dziennie dzieci: 1 rok – 25 ml, 3 lata – 40 ml, 7 lat – 68 ml, 10 lat – 90 ml,

Nalewka kurdybankowa – 1/2 szklanki suchego ziela zalać 400 ml wódki, macerować 14 dni, przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dziennie po 1-2 łyżeczki w 50 ml wody lub mleka z miodem.
Intrakt – 1/2 szklanki świeżego ziela przemielonego przez maszynkę lub drobno posiekanego zalać 400 ml gorącego alkoholu 40-60%, macerować 10 dni, przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dienie po 10 ml;
dzieci: 3 lata – 2 ml, 7 lat- 3 ml, 10 lat – 4 ml, 15 lat. – 7-8 ml, w 50 ml wody lub w mleku z miodem
Syrop kurdybankowy – świeże ziele przepuścić przez sokowirówkę, do 100 ml soku wlać 100 ml miodu, dodać 100 g cukru, dodać cynamon oraz sok z 1 cytryny, wymieszać. Zażywać 3-4 razy dziennie po 1-2 łyżki. Syrop kurdybankowy to znakomity lek dla dzieci – podawać 2 łyżeczki tego preparatu 4 razy dziennie, działa on silnie wzmacniająco i wykrztuśnie.

Miód bluszczykowy: suche ziele zmielić w młynku do kawy, na 1 płaską łyżeczkę zmielonego kurdybanka dodać 2 łyżki miodu oraz 10 kropli wódki lub gliceryny, wymieszać. Zażywać 3 razy dziennie po 1 łyżce., dzieciom podawać 1-2 łyżeczki miodu 3-4 razy dziennie.
Zawiesina bluszczykowa: na każdą 1 łyżkę czubatą sproszkowanego ziela dać 5 łyżek gliceryny, 3 łyżki miodu i 2 łyżki dowolnego soku owocowego, wszystko wymieszać. Przed zażyciem wstrząsnąć zawiesiną. Pić 2-3 razy dziennie po 3 łyżki w osłabieniu, rekonwalescencji, chorobach zakaźnych, zaparciach, otyłości i zaburzeniach trawiennych, kaszlu.

Dr Różański proponuje też mieszankę ziół do zatosowania w obniżonej odporności, zbyt niskiej liczbie limfocytów we krwi, zatruciach, zaburzeniach trawienia, chorobach wątroby, nerek i pęcherzyka żółciowego oraz trzustki, zaparciach, ogólne osłabieniu,

  • ziele bluszczyka kurdybanka – 2 łyżki
  • ziele lub korzeń mniszka – 1 łyżka
  • liść (ziele) pokrzywy – 1 łyżka
  • ziele glistnika – 1 łyżka
  • liść babki – 1 łyżka

Wymieszać, robić napar: 2 łyżki mieszanki zalać 2 szklankami wrzątku, odstawić na 20 minut, przecedzić. Pić 4 razy dziennie po 200 ml, dzieci; 1 rok – 30 ml, 3 lata – 40 ml, 7 lat – 68 ml, 10 lat – 90 ml, po 3-4 razy dziennie. 

źródła:
http ://www.rozanski.ch/fitoterapia1.htm
dr Czesław Bańkowski, dr Jan Serwatka: Pożyteczne chwasty. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1977, s. 18‒19
Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959
Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005

Liść laurowy

Liść laurowy (Folium Lauri) znany tez jako liść wawrzynu, liście bobkowe, bakałarz, bobkowe ziele jest przyprawą i rośliną leczniczą. O jego walorach smakowych w bigosie, daniach z warzyw czy mięsie nie trzeba pisać… To się wie 🙂 Jak większość przypraw, liść laurowy posiada wiele działań wspierających zdrowie, głównie w obszarze przewodu pokarmowego i układu krążenia. Z liści laurowych pozyskuje się cenny olejek laurowy, którego zastosowanie jest szersze.

Liście zawierają:

  • 1-3% olejku eterycznego, a w nim 1,8-cineol, linalol, eugenol, kostunol, geraniol, pinen, felandren, terpineol
  • flawonoidy,
  • lignany,
  • laktony seskwiterpenowe,
  • alkaloidy izochinolinowe- retikulina, boldyna;
  • alkohol mirycylowy,

Działanie:

  • usprawniaja krążenie krwi w kończynach i mózgowiu (marznące stopy)
  • ochronnie na miąższ wątroby, żółciopędnie, żółciotwórczo,
  • przeciwmiażdzycowo
  • przeciwcukrzycowo
  • rozkurczowo i stymulująco na centralny układ nerwowy
  • wzmagają diurezę i wydzielanie potu, a wraz z nimi usuwanie szkodliwych i zbędnych metabolitów
  • poprawiają trawienie i przyswajanie składników pokarmowych
  • hamują rozwój bakterii i grzybów
  • przeciwzapalnie
  • mogą działać antynowotworowo

napar– 2 łyżki liści laurowych na szklankę wrzącej wody, przykryć, odstawic na 30-40 minut, przecedzić – pić małymi porcjami 3- 4 razy dziennie po 100-150 ml, ale tylko przez kilka dni.

odwar – 2 łyżki liści laurowych na szklankę letniej wody, gotować 5 minut pod przykryciem, odstawic na 30-40 minut, przecedzić – pić jak wyżej napar lub okładać bolące stawy

nalewka laurowa: 5 g suszonych liści laurowych, 1 l wódki , 20 g cukru. odstawić w ciepłe miejsce na 4-5 tygodni, codziennie wstrząsać, po tym czasie przecedzić. Przelać do szczelnych naczyń – nalewka jest gotowa po minimum 8 miesiącach leżakowania

Olejek laurowy zasłużył na szczególną uwagę. Można go pozyskać w procesie destylacji z parą wodną, jednak w warunkach domowych jest to bardzo trudne bez odpowiedniej aparatury (ale nie niemożliwe 😉 ). W obrocie znajduje sie kilka wartych uwagi i godnych polecenia preparatów i z nich warto skorzystać.

Olejek laurowy obfituje w 1,8-cineol, linalol, eugenol, kostunol, geraniol, pinen, felandren, terpineol, oraz seskwiterpeny: eremantyna, kostunolid i laurenobiolid.
Olejek laurowy posiada silne działanie przeciwzapalne, porównywalne do niesteroidowych leków przeciwzapalnych ( NLPZ) co znajduje zastosowanie w chorobach stawów i ich bólach. Olej laurowy, który widać na powyzszym zdjęciu osobiście sprawdziłam na moich przesuszonych i „zużytych”, swędzących dłoniach. Nakładam go troszkę na swędzące i łuszczące miejsca (głównie między palcami), mieszam na dłoniach z ulubionym własnoręcznie wykonanym kremem i po swędzeniu w kilka minut zapominam. 🙂 Pachnie osobliwie….

Właściwości:

  • przeciwgrzybicze,
  • przeciwbakteryjne,
  • przeciwzapalne,
  • oczyszczające i odtruwające, moczopędne
  • zapobiega wypadaniu włosów i utracie połysku (wcieranie olejku laurowego),
  • przeciwbólowe
  • ochronnie na miąższ wątroby, żółciopędnie, żółciotwórczo,
  • przeciwmiażdzycowe
  • przeciwcukrzycowe
  • rozkurczowe

wewnętrznie: zażywać 2-4 razy dziennie po 4-6 kropli na łyżeczkę miodu, cukru, jednak smak i zapach jest wysoce „trudny” 🙂

zewnętrznie: do kąpieli, masażu – po rozcieńczeniu w oleju kokosowym, do nacierania klatki piersiowej, pleców, do wcierania w skóre głowy, do przecierania twarzy w trądziku, do nacierania bolących miejsc.
Olej laurowy, który miałam okazję kupić w firmie ETJA i stosowac na moje popękane alergiczne dłonie, to jedyna do tej pory rzecz, która je skutecznie leczy.

Z olejku laurowego w Syrii od wieków wykonuje się mydło z Aleppo. Składa sie ono głównie z olejku laurowego i oliwy z oliwek,  posiada właściwości antybakteryjne (im więcej zawiera oleju laurowego tym bardziej antybakteryjne),  jest znakomite dla osób z wrażliwą skórą i trądzikiem, krostami, zatkanymi porami, zaskórnikami, nie wywołuje alergii i jest delikatne, nadaje się dla dzieci i niemowląt.

Mydła z Aleppo różnią się zawartością oleju laurowego i tak:

5 – 10% to mydło bardzo delikatne, odpowiednie dla cery suchej i bardzo wrażliwej oraz dla niemowląt i małych dzieci
10 – 20% to mydło najbardziej popularne, odpowiednie dla cery mieszanej i normalnej.
30 – 40% to mydło o mocniejszym działaniu dla cery tłustej
40% i więcej to mydło o najsilniejszych właściwościach antyseptycznych, odpowiednie dla cery trądzikowej

źródła:
http://rozanski.li/162/wawrzyn-laurus/
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21332404
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/24826380
ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/10509909

Czarnuszka siewna

Czarnuszka siewna należy do moich ulubionych ziółek, wciąż bardzo niedoceniona i zbyt rzadko stosowana jako lek, jest rośliną przyprawową i leczniczą. Surowcem leczniczym są nasiona (Semen Nigellae) zwane „złotem faraonów” , to z nich pozyskiwany jest olej tłusty. Trudno byłoby pozyskać sam olej w warunkach domowych, warto więc kupić sprawdzony, z dobrego źródła, ale jest drogi. Polecam drobno mielić nasionka samodzielnie, najlepiej tuż przed użyciem, bowiem zmielone nasionka czarnuszki są bardzo nietrwałe, za to bardzo łatwo oddają całe swoje bogactwo składników.

czarnuszka

Zawartość:

  • 30%-50% to olej tłusty a w nim 0,4–2,5% olejku eterycznego, w którego
    skład wchodzą: trans-anetol (38,3%), limonen (4,3%), p-cymen (14,8%), karwon
    (4,0%) [16], α-pinen, karwakrol, tymol, 4-terpineol, a także charakterystyczny tymochinon, politymochinon (nigellon), tymohydrochinon, ditymochinon,
  • saponiny,
  • białko
  • alkaloidy (nigellina),
  • kwercetyna,
  • kemferol,
  • fitosterol,
  • kwas gamma-linolenowy,
  • witamina F,
  • witamina E- tokoferole,
  • witamina K- fitochinon,
  • alfa-hederyna – przeciwnowotworowa

Działanie:

  • antyalergiczne
  • hamuje autoagresję (przeciwreumatycznie, przeciwłuszczycowo, w chorobie Hashimoto)
  • antyastmatyczne (rozszerza oskrzela)
  • immunostymulujące
  • odtruwające
  • poprawia trawienie
  • przeciwmiażdżycowe
  • przeciwbólowe i rozkurczowe
  • przeciwcukrzycowe
  • antyoksydacyjne, przeciwzapalne, przeciwwrzodowe i ochronne
    na miąższ wątroby i nerek

Olej czarnuszkowy nie pozbawiony olejku eterycznego jest środkiem przeciwnowotworowym, przeciwgrzybiczym, antybakteryjnym i pierwotniakobójczym, to jeden z niewielu leków mających skuteczne zastosowanie w terapii chorób autoimmunologicznych- toczniu, reumatyzmie, łuszczycy, alergiach, astmie, katarze i w leczeniu trudnogojących sie ran, odleżyn i oparzeń. W lecznictwie zmielone nasiona czarnuszki zwykle zażywa się 2 razy dziennie 2-5 g, olej czarnuszkowy 1-2 razy dziennie po 1 łyżce lub łyżeczce, na czczo jako środek odtruwający, przecipasożytniczy i immunostymulujący, a po jedzeniu jako środek przeciwtrądzikowy i wzmacniający. Jeśli postać oleju jest nie do przyjęcia (smak i zapach dla niektórych jest nie do przejścia) warto zakupić olej w kapsułkach – koniecznie standaryzowany!!! I wszystko jest prostsze 🙂
Swą ogromną moc czarnuszka zawdzięcza substancji, która działa w wielu kierunkach – to tymochinon, po podaniu doustnym wydziela się z żółcią i z wydychanym powietrzem, działając antybakteryjnie i przeciwgrzybiczo.
Preparaty z czarnuszki do samodzielnego wykonania:


Nalewka z czarnuszki:
  zmielone nasiona zalać gorącym alkoholem 40-50% ( 1 część nasion: 5 części alkoholu), pozostawić na kilka tygodni, przefiltrować., zażywać 1 raz dziennie po 1 łyżce przez 2 tygodnie, najlepiej z miodem.

Ziołomiód: 1 łyżka nasion mielonych na 1 łyżke miodu i 1 łyżeczkę wódki lub wina, wymieszać, zażywać 1 raz dziennie po 1 łyżce

Ziołomiód wzmacniający: 100 g mielonej czarnuszki, 10 g anyżu, 20 mielonych goździków, 100ml. miodu,  10 kropli olejku tymiankowego. Spożywać można bezpośrednio ze słoika, 3 łyżeczki dziennie, można dodać do herbatki.
Przepis zaczerpnięty z http: //herbiness.com/czarny-sloik

Całe nasiona stosuje się jako posypka do chleba, mięs, przetworów warzywnych.

Oleju z czarnuszki mozna używać zewnętrznie jako kosmetyku dla skóry trądzikowej, suchej, łuszczącej się, jest też wskazany u osób z zakażeniem nużeńcem (demodex). Okłady z ciepłego oleju lub drobno zmielonych nasion można przykładać w miejsca chorobowo zmienione.

źródła:
dr H. Różański
NIGELLA SATIVA L. – ACTIVE COMPOUNDS, BIOLOGICAL PROPERTIES – DOROTA MAŃKOWSKA, WIESŁAWA BYLKA
http: //herbiness.com/czarny-sloik (przepis na ziołomiód)

Goździkowiec korzenny

Goździkowiec korzenny (Eugenia caryophyllata v. Eugenia aromatica) to przyprawa znana z zimowych pierników, kompotu z dynii, świątecznych ozdób pomarańczowo – goździkowych, herbat rozgrzewających, grzańca, gorącej herbatki z miodem, pomarańczą i goździkiem…

Surowcem leczniczym i przyprawowym jest  nierozwinięty ususzony kwiat. Zawarty w ich olejku eugenol ma niezwykłe właściwości – przeciwbólowe, antyseptyczne, przeciwzapalne. Ich siła działania przeciwutleniającego jest ogromna – wśród produktów spożywczych goździki zajmują miejsce w czołówce. A skoro ta siła jest duża, do zalet goździków dopisujemy opóźnianie procesów starzenia skóry i hamowanie rozwoju nowotworów.

Goździki dostępne w sprzedaży doskonale nadają się do opisywanych zastosowań,  zawierają:

  • olejek eteryczny, ok. 15-20% , a w nim terpen eugenol (70-90%), kariofilen i acetyloeugenol,
  • garbniki (10%),
  • żywice (8%),
  • tłuszczowce,
  • woski i kwasy organiczne, głównie fenolowe,
  • mangan, żelazo, wit. A,C,K

Zastosowania:

  • ból zęba ( goździki należy żuć – 3-8 szt. dziennie)
  • ból gardła
  • zaburzenia trawienia, odbijanie, niestrawność
  • biegunka,
  • stany zapalne układu trawiennego;
  • nieprzyjemny zapach z jamy ustnej ( goździki należy żuć – 3-8 szt. dziennie)
  • stany zapalne skóry i błon śluzowych (okłady z naparów),
  • nadmierne pocenie się stóp –  kąpać stopy w wodzie z dodatkiem nalewki lub odwaru goździkowego,
  • przeciwpasożytniczo – dobrze połączyć z olejem z czarnuszki

Spożywanie:

  • suszone: najlepsze efekty w chorobach jamy ustnej daje żucie 2-3 goździków naraz w przypadkach:
    bólu zęba,
    zakażeń jamy ustnej,
    bólu gardła!!!
    nieświeżym oddechu;
    goździki można zmielić (tuż przed spożyciem, inaczej składniki czynne- zwłaszcza nieoceniony eugenol, szybciutko się ulotnią)  i posypywać nimi dania: zupy, sosy, mięso, ciasteczka
  • nalewka: połowę szklanki goździków zalać 400 ml wódki, pozostawić na 14 dni, odcedzić, pić 3-4 razy dziennie po 5 ml w 50 ml wody lub mleka.
    Nalewkę można dodać do kąpieli stóp lub stosować zewnętrznie; po umyciu nóg przetrzeć je nalewką. Przemywać skórę twarzy lub stosować do płukania po rozcieńczeniu – 1 łyżka nalewki + 150 ml wody. Nalewkę wcierać w bolące miejsca przy mięśnio-, nerwo- i stawobólach.
    nalewka odstrasza owady i roztocza 🙂
  • odwar: 2 łyżki goździków zalać 2 szklankami wody, gotować 5 minut, pozostawić na 15 minut i przecedzić.
    Stosować do kąpieli nóg, do płukania jamy ustnej i gardła przy stanach ropnych i zapalnych oraz przy nieprzyjemnym zapachu.