Babka lancetowata i szerokolistna

Babka lancetowata i babka szerokolistna (zwyczajna) rośnie pospolicie, na łąkach, trawnikach, ugorach, skwerkach, tworząc charakterystyczne rozetki z liści, które są głównym surowcem leczniczym. Surowcem rzadziej jest też całe ziele oraz jeszcze rzadziej- korzeń. Z babki większej pozyskuje się też całe owoce z nasionami.
Liście i nasiona obu babek mają właściwości przeciwbakteryjne, sciągające, przeciwzapalne, antyseptyczne, przeciwkaszlowe, wykrztuśne, przeciwkrwotoczne, przeciwgorączkowe oraz przeciwrobacze. wspomaga leczenie astmy, rozedmy, reumatyzmu i właściwego poziomu cukru we krwi. Odwar z korzenia babki stosowany jest w leczeniu biegunki, czerwonki, wrzodów układu pokarmowego, zespołu nadwrażliwości jelita grubego, krwotoków, hemoroidów, zapalenia pęcherza moczowego, kataru, kaszlu, astmy i kataru siennego.

Liść babki to surowiec głównie stosowany w chorobach układu oddechowego – w kaszlu mokrym, czyli takim, gdzie odksztuszanie jest bardzo utrudnione. Śluzy nawilżają i powlekają drogi oddechowe łagodząc podrażnienie, osłaniają, natomiast irydoidy działają przeciwzapalnie. Śluzy powlekają też przewód pokarmowy, łagodzą przez to również dolegliwosci związane z chorobą wrzodową. Przeciwzapalnie, przeciwbakteryjnie i ściągająco zadziałają zawarte w babkach garbniki . Babka zwiększy szczelność naczyń krwionośnych i zadziała przeciwkrwotocznie. Jednak wiekszości osób babka w pierwszej kolejności skojarzy się z okładami na skaleczone miejsca, obmyty liść babki należy zmiąć lub lekko rozbić i taki przyłożyć na ranę. Bogactwo przeciwzapalnych, przeciwbakteryjnych i przeciwobrzękowych składników babki było jeszcze nie tak dawno pewniakiem jako opatrunek na ranę- pierwszego rzutu. 🙂 Dziś sprawdza się w okładach na trudno gojące się i sączące się rany, odleżyny i ropne wykwity.
Działanie lecznicze babki jest niejednokrotnie potwierdzone badaniami naukowymi, głównie wewnętrznie w nieżytach dróg oddechowych, zapalnych zmianach błony śluzowej jamy ustnej i gardła, a zewnętrznie w okładach na zapalne zmiany skóry.

Babka zwyczajna z powodzeniem może zostać zastosowana jako składnik kosmetyków, które z powodzeniem wykonamy w domu. Ekstrakt z babki to źródło alantoiny i irydoidów, o silnym działaniu przeciwzapalnym, łagodzącym podrażnienia, przyspieszającym gojenie, to także źródło cukrów i śluzów, które zatrzymują wodę, a to stanowi o nawilżającym działaniu tego surowca. Ekstrakt z babki zawiera garbniki, które przyspieszają proces gojenia i zapobiegają zakażeniu rany lub podrażnionej skóry.  


Zbiór:  czerwiec-wrzesień
Co zbieramy: głównie liście, rzadziej całe ziele, korzeń i owoce

Ziele, liść babek zawiera:

  • irydoidowe glikozydy – aukubina, katalpol, asperulozyd,
  • glikozydy fenyloetanoidowe: głównie werbaskozyd 
  • flawonoidy: m.in. apigeninę, luteolinę
  • sorbitol
  • karoten,
  • ksantofil
  • garbniki,
  • alkaloidy
  • witaminę C, K, z grupy B,
  • mannitol,
  • kwasy organiczne: cytrynowy, krzemowy, oleanolowy,
  • polisacharydy,
  • pektyny,
  • enzymy proteolityczne,
  • sole mineralne: cynku, krzemu, molibdenu, potasu, żelaza, miedzi, magnezu, manganu, sodu, boru, glinu, wapnia, fosforu,
  • cholinę

Owoce z nasionami zawierają:

  • olej tłusty
  • śluzy
  • cukrowiec – planteozę
  • białka aleuronowe,

Działanie: 

  • przeciwzapalne,
  • antyseptyczne,
  • moczopędne,
  • wykrztuśne,
  • osłaniające,
  • przeciwkaszlowe,
  • przeciwwrzodowe,
  • regulujące przemianę materii, trawienie
  • hepatoprotekcyne,
  • przyśpieszające gojenie ran i tworzenie ziarniny,
  • przeciwobrzękowe,

Wskazania: 

  • kaszel z trudnością w odksztuszaniu (mokry)
  • zapalenie gardła, krtani, jamy ustnej,
  • przeziębienie, grypa,
  • choroba wrzodowa, zapalenie żołądka,
  • stany zapalne dwunastnicy i jelit,
  • zaburzenia trawienia, bóle brzucha, biegunka,
  • kamica moczowa, stany zapalne nerek i dróg moczowych,
  • krwiomocz,
  • osłabienie,

Zewnętrzne okłady: 

  • zapalenie powiek i spojówek,
  • rany, oparzenia, owrzodzene, głębokie zylaki,
  • czyraki,
  • ukąszenia owadów (świeży, zmiażdżony liść),
  • przetłuszczające się włosy (napar z całego ziela lub liści), łojotok, łupież,
  • smarowanie skóry trądzikowej

PRZETWORY Z BABKI ( o przetworach i preparatach z roślin więcej TU):

Bezpośrednio do okładów: oczyszczony liść zmiąć lub lekko rozbic aby liśc lekko puścił sok- takim listkiem okładamy rany, swędzące miejsca, zaczerwienienia.

Napar z liści: 1 łyżkę suszu na szklankę: 4 razy dziennie po szklance w kaszlu, przeziębieniu, grypie, można podawać niemowlętom, napar stosujemy też do płukanek, wcierek, maseczek, okładów.

Odwar z korzeni: 4 łyżki suszu gotować w 300 ml wody przez 5 minut, pić co 2-3 godziny po 50 ml w kaszlu, chorobaach żółądka i przewodu pokarmowego, gardła, oskrzeli i płuc, ostrych biegunkach, można podawać dzieciom i niemowlętom, odwa nadaje się też do przemywań i okładów skóry i oczu.

Odwar z owoców: przygotować i stosowac jak odwar z korzeni.

Alkoholowy wyciąg z babki (intrakt): 100g swieżych, rozdrobnionych liści babki zalewany 500 g wódki. Pozostawiamy na 20 dni, odcedzamy i koniecznie przyechowujemy w ciemnym pojemniku (irydoidy są bardzo wrażliwe na światło).
Jeśli obawiasz się, że alkohol podrażni skórę, odparuj alkohol, to co „dobre” zostanie w naczyniu 🙂
Stosować jako środek wzmacniający 2 razy dziennie po 10 ml, w chorobach – 3-4 razy dziennie po 5 ml, do przemywań i pędzlowań chorych miejscoraz jako płukanka: 15 ml płynu na 150 ml wody

Domowy syrop z babki:

  • 100 ml świeżego soku (z wyciskarki lub sokowirówki) z ziela babki lub odwar z korzeni,
  • miód naturalny – 100 ml
  • cukier – 100 ml
  • sok z jednej cytryny
  • goździki, cynamon- opcjonalnie,

Całość zmieszać na ciepło, przechowywać w chłodnym miejscu. Pić w kaszlu i infekcjach po łyżce 4 razy dziennie 🙂 .

Maść z babki:

  • alkoholowy wyciąg z babki 15 ml
  • gliceryna lub inne tłuste podłoże (np. maść linomag) 15 ml

Składniki wymieszać na ciepło. Stosować na podrażnioną skórę, do skóry wrażliwej, do smarowania ust.

Babka w kuchni.
Młode, posiekane liście babki z powodzeniem można dodać na surowo do sałatki, surówki, wtedy lepiej wybrać babkę lancetowatą, zwyczajna bywa dość twarda.
Babkę można też przyrządzić jak szpinak :), z cebulką, czosneczkiem, śmietanką….. Tu gorąco polecam „Dziką kuchnię” Łukasza Łuczaja- ja testuję, próbuję, warto!

źródła:

http://www.rozanski.ch/fitoterapia1.htm
https://rozanski.li/863/plantago-lanceolata-linne-babka-lancetowata-w-xix-wieku/
https://rozanski.li/853/babka-lancetowata-plantago-lanceolata-l-wg-wsplczesnych-badan/

2 thoughts on “Babka lancetowata i szerokolistna

    1. Agnieszka Autor wpisu

      W zasadzie tak, rożnice w składach ilościowych poszczególnych składników czynnych nie stanowią o różnych zastosowaniach, zatem TAK 🙂

      Odpowiedz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *