Archiwum kategorii: żółciotwórcze

Pieprzyca siewna, czyli rzeżucha

Pieprzyca siewna mylnie nazywana przez większość osób rzeżuchą, przypomina o sobie w okolicach Świąt Wielkanocnych. Po zimie z tęsknoty za zielonym, czymkolwiek zielonym, zdrowym i nieopryskiwanym siejmy rzeżuchę! W kilka dni po wysianiu nasion będziemy się cieszyć rzeżuchą, mocą natury niezwykle bogatą w witaminy i minerały. Nie czekajmy do Wielkanocy, niech bogactwo minerałów i witamin wspiera nas jaknajszybciej.
Wysiew rzeżuchy jest banalnie prosty – na zwilżoną watę, gazę lub ligninę siejemy nasionka, po kilku dniach całe roślinki sa gotowe do spozycia. Rzeżucha ma charakterystyczny ostry i oryginalny, lekko palący smak. Wysiew co 4-5 dni pozwoli na stały dostęp do zielonej posypki na kanapki, do sałatki, na masełko rzeżuchowe, twarożki, pasty czy też dodatek do zupy. Jedyne o czym musimy pamiętać to to, aby nasionka były stale zraszane, a temperatura nie przekraczała 15 stopni. Powyżej tej temperatury szybko zakwita i robi się gorzka, traci też sporo swych dóbr.

Rzeżucha zawiera:

  • witaminy: A, C, K1, B1, B2, B6 i B9- czyli kwas foliowy
  • minerały: wapń, żelazo, magnez, potas, jod, miedź, mangan, chrom, siarka, selen
  • olejek eteryczny, a w nim glikozyd izosiarkocyjanowy,
  • izotiocyjaniany
  • beta-karoten
  • luteina, zeaksantyna

Rzeżucha w znacznym stopniu poprawia trawienie i wzmaga apetyt, dezynfekuje jamę ustną i układ pokarmowy. Jest moczopędna a przez to ułatwia oczyszczanie organizmu ze złogów i toksyn, ułatwia odtruwanie. Dzienna dawka to kilka łyżeczek, nie należy z nią przesadzać w niewydolności nerek oraz aby nie nabawić się zapalenia pęcherza. Zawiera sporo przeciwutleniaczy, ma zatem potencjalnie silne działanie antynowotworowe.

Rzeżucha ze zwględu na obecnosc związków siarki doskonale wpływa na kondycję skóry, włosów i paznokci. Oprócz spożywania rzeżuchy, sok z niej warto wcierać w miejsca występowania wysypki lub egzemy, a nawet wcierać w skórę głowy. Wystarczy rozetrzeć w palcach kilka listków i uzyskaną „pulpą” potraktować skórę. Sokiem z rzeżuchy można przemywać twarz aby rozjaśnić plamy i przebarwienia.
Witamina C stymuluje wytwarzanie kolagenu, podawana regularnie w dużych dawkach potrafi nawet kilkukrotnie zwiększyć syntezę tego białka, budulca tkanki łącznej. Kolagen wpływa na wygląd skóry i prawidłowe funkcjonowanie m.in. oczu, serca, płuc, wątroby, kości, mięśni i stawów.

Wskazania:

  • jako zielona, ostra przyprawa
  • zapalenia w jamie ustnej
  • poprawa trawienia
  • w rekonwalescencji po chorobach,
  • cukrzyca ( chom),
  • osteoporoza ( wapń),
  • choroby tarczycy (jod),
  • kłopoty z krążeniem (potas, magnez),
  • reumatyzm, choroby stawów,
  • choroby skóry: egzemy, wysypki, pokrzywki,
  • anemia ( żelazo, kwas foliowy, wit. C),
  • poprawa widzenia ( witamina A),
  • ochrona wzroku przeciw AMD (luteina, zeaksantyna),
  • obfite miesiączki, krwawienia wewnętrzne, pajączki (wit. K),
  • przeciwstarzeniowo (wit.C stymuluje syntezę kolagenu)

Zastosowanie:

Tu panuje dowolność, byleby sobie rzeżuchy nie szczędzić

Na surowo: posypka do kanapek, sałatek, zup, sosów, posiekaną dodajemy do twarożków, past, pesto, masła
w chorobbach jamy ustnej (nadżerki, rany) należy żuć kilka listków kilka razy dziennie
Maseczka: posiekać listki rzeżuchy, nałożyć na trądzikową skórę na kilkanaście minut, otwiera pory i ułatwia oczyszczanie skóry
Maść z rzeżuchy: zmielić lub bardzo mocno rozdrobnić świeże listki, zmieszać w proporcji 1 część listków na 5 części tłuszczu z masłem lub olejem kokosowym, smarować w przypadku egzemy, wysypki, łuszczenia
Sok z rzeżuchy: świeżo wyciśniety sok pić raz dziennie w rekonwalescencji po chorobach, lub wcierac w mokrą skóre włosów, aby pobudzić ich wzrost, po pół godzinie spłukać

źródła:

Rzeżucha ogrodowa. SwiatKwiatow.pl
http://mama-dobra-rada.pl/rzezucha-wartosci-odzywcze-wlasciwosci-przepisy/

Bluszczyk kurdybanek

Bluszczyk kurdybanek ( Glechoma hederacea ) to niska, płożąca się roślinka, która pospolicie i chętnie rośnie i w słońcu i w cieniu, w ziemi żyznej i jałowej, która jeśli pozwoli się jej zapuścić swobodnie korzonki zarośnie miłym dywanem spory obszar. Dawniej nazywano go zaroślana dziewczynka, bluszczyk ziemny, a jako jeden z pierwszych pojawia się tuż po zimie i to z niego przygotowywano dawniej pierwszą zupę. Zielony kolor listków zachowuje nawet pod śniegiem. W lecznictwie ludowym (a znany był juz w Średniowieczu) bluszczyk kurdybanek uznawany był za roślinę czyszczącą krew, moczopędną, pobudzającą trawienie i przyśpieszającą przemianę materii. Surowiec stanowi ziele kurdybanka, czyli cała jego nadziemna część. Zbierać warto go ze stanowisk słonecznych, w tych miejscach bowiem gromadzi większą ilość swoich zdrowotnych składników. Bluszczyk kurdybanek jest zielem, które może być stosowane u małych dzieci. Jest zielem, które stosowane jest przeciw zatruciu ołowiem.

Zawiera:

  • olejek eteryczny (bogaty w kamfen, pinokamfen, pinen, mircen, menton, pulegon),
  • triterpeny i seskwiterpeny (glechomanolid, glechomafuran, kwas ursolowy, kwas oleanolowy i ich pochodne),
  • garbniki (6-7%),
  • flawonoidy (kwercetyna, luteolina, apigenina),
  • kwasy fenolowe (rozmarynowy, ferulowy, kawowy, syryngowy, waniliowy),
  • gorycze,
  • glikozydy saponinowe,

Zwarte w bluszczyku związki działają odtruwająco, poprawiają przemianę materii i zwięszają produkcję moczu. Fenolokwasy, flawonoidy i garbniki mają właściwości tworzenia związków chelatowych z niektórymi metalami i w ten sposób umożliwiają ich usuwanie z zółcią i moczem, a terpeny wiążą się z niektórymi węglowodorami. Flawonoidy odpowiedzialne są za działanie przeciwwysiekowe i przeciwzapalne, garbniki działają odkażająco i ściągająco, saponozydy zwiększają diurezę (produkcję moczu).
Przetwory z bluszczyka zaleca się nie tylko w leczeniu zatruć, ale również w celu ochronienia wątroby przed uszkodzeniem toksycznym, zwiększenia wydzielania żółci, normalizacji perystaltyki przewodu pokarmowego oraz trawienia i wchłaniania.

Działanie:

  • żółciopędne,
  • moczopędne,
  • odtruwająco
  • przeciwzapalne,
  • tonizujące,
  • rozkurczowe,
  • wykrztuśne,
  • wzmacnia odporność- wzmaga leukopoezę, przez co wyraźnie zwiększa liczbę leukocytów,
  • przyśpiesza tętno poprzez wzmacniający (kardiotoniczny) wpływ na serce,
  • reguluje wypróżnienia i przemianę materii,
  • zwiększa zapotrzebowanie organizmu na tlen poprzez przyśpieszenie oddechów (oddychanie staje się głębokie i pełne, a zarazem odbywa się szybciej),
  • zwiększa wydzielanie soku żołądkowego, śliny i soku trzustkowego; polepsza trawienie,

Wskazania:

  • obniżona odporność,
  • choroby układu oddechowego, katar, kaszel,duszności,
  • zawroty głowy i szum w uszach,
  • choroby skórne (okłady z naparu),
  • kamica moczowa i żółciowa,
  • skąpomocz,
  • zastoje żółci,
  • choroby wątroby,
  • skurcze jelitowe i żołądka,
  • zaburzenia trawienia (wzdęcia, odbijanie, burczenie i przelewanie w jelitach, zła perystaltyka jelit),
  • niedokwaśność treści żołądka, brak apetytu, zaparcia, zaburzenia metaboliczne,
  • biegunki,
  • przeziębienie, gorączka,
  • choroby trzustki,

Napar: 2 łyżki suszu zalać 2 szklankami wrzącej wody, odstawić na 20 minut, przecedzić. Pić 3-4 razy dziennie po 200 ml
dzieci wg dr Różańskiego: niemowlęta ważące 3 kg – 8-9 ml, 4 kg – 11 ml, 5 kg – 14 ml, 7 kg – 20 ml, 3-4 razy dziennie dzieci: 1 rok – 25 ml, 3 lata – 40 ml, 7 lat – 68 ml, 10 lat – 90 ml,

Nalewka kurdybankowa – 1/2 szklanki suchego ziela zalać 400 ml wódki, macerować 14 dni, przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dziennie po 1-2 łyżeczki w 50 ml wody lub mleka z miodem.
Intrakt – 1/2 szklanki świeżego ziela przemielonego przez maszynkę lub drobno posiekanego zalać 400 ml gorącego alkoholu 40-60%, macerować 10 dni, przefiltrować. Zażywać 3-4 razy dienie po 10 ml;
dzieci: 3 lata – 2 ml, 7 lat- 3 ml, 10 lat – 4 ml, 15 lat. – 7-8 ml, w 50 ml wody lub w mleku z miodem
Syrop kurdybankowy – świeże ziele przepuścić przez sokowirówkę, do 100 ml soku wlać 100 ml miodu, dodać 100 g cukru, dodać cynamon oraz sok z 1 cytryny, wymieszać. Zażywać 3-4 razy dziennie po 1-2 łyżki. Syrop kurdybankowy to znakomity lek dla dzieci – podawać 2 łyżeczki tego preparatu 4 razy dziennie, działa on silnie wzmacniająco i wykrztuśnie.

Miód bluszczykowy: suche ziele zmielić w młynku do kawy, na 1 płaską łyżeczkę zmielonego kurdybanka dodać 2 łyżki miodu oraz 10 kropli wódki lub gliceryny, wymieszać. Zażywać 3 razy dziennie po 1 łyżce., dzieciom podawać 1-2 łyżeczki miodu 3-4 razy dziennie.
Zawiesina bluszczykowa: na każdą 1 łyżkę czubatą sproszkowanego ziela dać 5 łyżek gliceryny, 3 łyżki miodu i 2 łyżki dowolnego soku owocowego, wszystko wymieszać. Przed zażyciem wstrząsnąć zawiesiną. Pić 2-3 razy dziennie po 3 łyżki w osłabieniu, rekonwalescencji, chorobach zakaźnych, zaparciach, otyłości i zaburzeniach trawiennych, kaszlu.

Dr Różański proponuje też mieszankę ziół do zatosowania w obniżonej odporności, zbyt niskiej liczbie limfocytów we krwi, zatruciach, zaburzeniach trawienia, chorobach wątroby, nerek i pęcherzyka żółciowego oraz trzustki, zaparciach, ogólne osłabieniu,

  • ziele bluszczyka kurdybanka – 2 łyżki
  • ziele lub korzeń mniszka – 1 łyżka
  • liść (ziele) pokrzywy – 1 łyżka
  • ziele glistnika – 1 łyżka
  • liść babki – 1 łyżka

Wymieszać, robić napar: 2 łyżki mieszanki zalać 2 szklankami wrzątku, odstawić na 20 minut, przecedzić. Pić 4 razy dziennie po 200 ml, dzieci; 1 rok – 30 ml, 3 lata – 40 ml, 7 lat – 68 ml, 10 lat – 90 ml, po 3-4 razy dziennie. 

źródła:
http ://www.rozanski.ch/fitoterapia1.htm
dr Czesław Bańkowski, dr Jan Serwatka: Pożyteczne chwasty. Warszawa: Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich, 1977, s. 18‒19
Tadeusz Traczyk: Rośliny lasu liściastego. Warszawa: PZWS, 1959
Geoff Burnie i inni: Botanica. Rośliny ogrodowe. Könemann, 2005